اثر محلول‌پاشی اوره، پرولین و اسید آسکوربیک روی خصوصیات فیزیولوژیکی، عملکرد علوفه یونجه زرد (Melilotus officinalis L.) تحت شوری

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 2، دوره 15، شماره 4 - شماره پیاپی 58، 1402، صفحه 665-681   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2022.73662.1079

نویسندگان

سجاد رحیمی؛ علیرضا پیرزاد^* ؛ جلال جلیلیان

گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی،دانشگاه ارومیه، ارومیه ، ایران

چکیده

به­منظور بررسی اثر محلول‌پاشی اسمولیت­ها (پرولین و اسید آسکوربیک) و اوره بر عملکرد، رنگیزه­های فتوسنتزی، تجمع اسمولیت­ها و کیفیت علوفه یونجه­زرد (شبدر شیرین) (Melilotus officinalis L.)، در شرایط شور و غیرشور، آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال­های زراعی 1396 و 1397 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه ارومیه اجرا گردید. فاکتور اصلی شامل خاک شور و غیرشور و فاکتور فرعی شامل محلول‌پاشی با اسمولیت­ها، اوره و شاهد (اسپری آب) بود. در این تحقیق، خاک شور ( dS.m^-17/6) و خاک غیرشور ( dS.m^-19/0) به­عنوان فاکتور اصلی و محلول‌پاشی اسمولیت­ها (پرولین (20 میلی­مولار) و اسید آسکوربیک (پنج میلی­مولار)) و اوره (46 درصد نیتروژن: 10 گرم در لیتر) و شاهد (اسپری آب) به­عنوان فاکتور فرعی در نظر گرفته شدند. در شرایط شور، عمکرد زیست‌توده (بخش رویشی گیاه) و عملکرد دانه نسبت به شرایط غیرشور کاهش یافت و از طرفی، در هر دو شرایط، محلول‌پاشی اوره میزان عملکرد را افزایش داد. واکنش اجزای کیفیت علوفه به شوری متفاوت بود؛ شوری میزان فیبر محلول در اسید، فیبر محلول در آب و خاکستر کل را نسبت به شرایط غیرشور افزایش داد، امّا میزان پروتئین­خام، ماده­ خشک قابل هضم، کربوهیدرات­های محلول در آب و الیاف خام در شرایط غیرشور بیشتر بود. در شرایط شور، اوره بیشترین تأثیر را بر فیبر محلول در اسید و فیبر محلول در آب داشت. به‌طور کلی، عملکرد در شرایط شور کمتر از شرایط غیرشور بود و در هر دو شرایط، اوره بیشترین تأثیر را بر عملکرد داشت، از طرفی، اثر محلول‌پاشی بر کیفیت علوفه متفاوت بود، به­طوری‌که کیفیت برخی اجزا را کاهش و برخی دیگر را افزایش داد.

کلیدواژه‌ها

اسمولیت؛ تنش؛ رنگیزه‌های فتوسنتزی؛ کیفیت علوفه

مراجع