سوژۀ بیآشیانه ویژگی سبکی شعر سیاسی- انتقادی معاصر فارسی | ||
| زبانشناسی و گویش های خراسان | ||
| مقاله 11، دوره 14، شماره 2، تابستان 1401، صفحه 31-58 اصل مقاله (626.55 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jlkd.2022.75642.1091 | ||
| نویسنده | ||
| مریم درپر* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| شناخت گونهها و زیرگونههای شعر فارسی مسئلهای اساسی است؛ پژوهش حاضر با هدف کمک به گونهشناسی شعر معاصر فارسی، «سوژۀ بیآشیانه» را بهعنوان خصیصۀ سبکی بخشی از شعر نو و سپید که شعر سیاسی- انتقادی نامیده می-شود، معرفی میکند و بر همین مبنا به مطالعه و گونهشناسی شعر سیاسی- انتقادی چهار شاعر برجستۀ معاصر- نیما یوشیج، اخوان ثالث، شاملو و شفیعی کدکنی- میپردازد. با طرح این پرسشها که طردشدگی در قالب چه ابژههای هراسآوری در شعر واقعیت پیدا کرده و سوژۀ طردشده از طریق چه گفتمانهایی به طرد و رد قدرت بهعنوان امر آلوده پرداخته است و در نهایت چگونه در درون شبکۀ پیچیدۀ قدرت اتخاذ جایگاه نموده و نقطههای مقاومت ایجاد کرده است. با مطالعۀ شعر معاصر برمبنای نظری مذکور، نتایج پژوهش چهار زیرگونۀ شعری را نشان میدهد: زیرگونۀ شعر سیاسی- انتقادی نیما یوشیج امیدوارانه، سازشپذیر و مصالحهجو است. شعر مهدی اخوان ثالث مقاومتی ضروری، تنها و سازشناپذیر را نشان میدهد که طرد هویتی در گفتمان سیاسی آن آشکار است؛ از اینرو شعر اخوان را در زیرگونۀ مبارزه و خشم طبقهبندی میکنیم. در شعر شاملو، سوژه در جدال دائم بین مرگ و زندگی به سر میبرد و مرگ وجه غالب شعر سیاسی- انتقادی او است، سوژه برای نجات از نابودی به دامن معشوق پناه میبرد و دو گفتمان عشق و مبارزه درهممیآمیزد؛ از این رو عنوان شعر انتقادی- تغزلی را برای آن مناسب میدانیم و سرانجام در شعر انتقادی شفیعی کدکنی مویه و درد از دست دادن شکوه و شکوت دیرین برجسته است، لذا شعر انتقادی او را شکوههای دردآمیز مینامیم. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر سیاسی- انتقادی؛ سوژۀ بیآشیانه؛ آلودهانگاری؛ نیمایوشیج؛ اخوان ثالث؛ شاملو؛ شفیعی کدکنی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,573 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,957 |
||