واکاوی اعتبار قاعدۀ الحاق مشکوک به اعم اغلب | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 55، شماره 3 - شماره پیاپی 134، پاییز 1402، صفحه 45-66 اصل مقاله (622.56 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2022.74840.1276 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی دهقان* | ||
| استادیار دانشگاه شیراز و استاد سطوح عالی حوزه | ||
| چکیده | ||
| «الحاق مشکوک به اعم اغلب» از قواعدی است که به میزان درخورِ توجهی در آثار فقهی و اصولی مورد استناد واقع شده و احکام و قواعد فقهی و اصولی متعددی از آن استخراج شده است. طبق این قاعده آنگاه که اغلب افراد ماهیتی خصوصیت مشترکی دارند و فردی از آن ماهیت در داشتن این خصوصیت، مشکوک است، فرد مشکوک به افراد غالب، ملحق میشود. در باب اعتبار این قاعده، بهطور کلی سه دیدگاه اعتبار، عدماعتبار و دیدگاه تفصیلی مطرح است. در این جستار، اعتبار قاعده، بهعنوان ظن خاص در احکام و موضوعات، بهروش تحلیلی و توصیفی بررسی شده است. حاصل اینکه گرچه حجیت قاعدۀ الحاق در احکام شرعی ثابت نیست، لیکن اعتبار قاعده در موضوعات احکام، به پشتوانه بنای عقلا ثابت است. این بنا توسط شارع ردع نشده، بلکه در مواردی امضا شده است و در مواردی که بنای عقلا محرز است، میتوان از آن بهعنوان یکی از ظنون خاص در زمینه موضوعات، بهره جست. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعدۀ غلبه؛ ظن خاص؛ حجیت ظن؛ قاعدۀ الحاق مشکوک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,339 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13,897 |
||