شخصیت فضولی و تأثیر آن بر صحت معاملات وی | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 1، دوره 55، شماره 4 - شماره پیاپی 135، زمستان 1402، صفحه 9-38 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2022.76049.1340 | ||
| نویسندگان | ||
| سجاد داورپناه مقدم1؛ حسین صابری* 2؛ حسین ناصری مقدم2 | ||
| 1دانش آموختۀ دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2استاد دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| اکثر فقیهان در مورد معاملات فضولی بر شخصیت فضولی تأکید نورزیده و در مورد آن اطلاق جاری کردهاند. از دیدگاه ایشان، هر فردی میتواند نقش فضولی را ایفا کند. این رویه در هر دو دیدگاه مشهور، یعنی صحت فضولی و دیدگاه نادر، یعنی بطلان فضولی، جریان دارد. مشهور در تعارض میان روایات صحت و بطلان، به تفسیرهایی از روایات بطلان پرداختهاند که بههیچوجه درخورِ دفاع نیستند. این تفاسیر بر پایۀ بیتوجهی به قیدهای روایات صحت، بنا شده و نشئتگرفته از اثبات بیچونوچرای حکم معاملات فضولی است. با دقت در عرف و سیرۀ عقلا و روایات صحت فضولی، به قیدهایی توجه مییابیم که صحت معاملۀ فضولی به آنها منوط شده است و فقدان این قیدها در مصادیق ذکرشده در روایاتی دیگر، دلیل بر بطلان آنها شده است. برایناساس، در هر دو دسته اطلاق وجود ندارد و بهتبع آن، صحیح یا باطلدانستن معاملۀ فضولی بهصورت مطلق نیز صحیح نیست. این قیدها که نشئتگرفته از شخصیت فضولی است، عبارتاند از: اُلفت میان فضولی و اصیل، امین شمردهشدن فضولی ازسوی اصیل و یکیبودن عاقد و معقودٌله. با استناد به عرف و روایاتی که در مورد صحت و بطلان معاملات فضولی وارد شدهاند، اثبات میشود که صحت و بطلان معامله به ویژگیهای خاص نشئتگرفته از شخصیت فضولی وابسته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فضولی؛ شخصیت فضولی؛ معاملات فضولی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,460 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18,728 |
||