مبانی فقهی مدیریت تعارض منافع | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 8، دوره 55، شماره 3 - شماره پیاپی 134، پاییز 1402، صفحه 147-167 اصل مقاله (756.47 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2022.76668.1372 | ||
| نویسنده | ||
| سعید سیاه بیدی کرمانشاهی* | ||
| دانش آموخته دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران و مدرس دانشگاه | ||
| چکیده | ||
| تعارض منافع، وضعیتی است که فرد در آن منافع شخصیِ خود را با منافعی که مسئول آنهاست در تعارض میبیند؛ این موقعیتها در حوزههای مختلفِ روابط حقوقی وجود دارد و عدممدیریت آنها سبب بروز تالی فاسدهایی خواهد شد؛ ازینرو حاکم موظف به شناسایی این موقعیتهاست و برای مدیریت آنها و در راستای پرهیز از مفاسد یا جبران آنها باید مقررهگذاری کند. اکنون سؤال این است که مبانی فقهی حل مسئله تعارض منافع و لزوم مدیریت آن چیست؟ قواعد فقهی متعددی بهعنوان مبنا و مستند دخالت و مقررهگذاری حاکم در زمینهٔ مدیریت تعارض منافع وجود دارد که عبارتاند از: وجوب دفع ضرر محتمل، تقدم اهم بر مهم، اولویت دفع مفسده بر جلب منفعت، کارکرد شرعی حسبه و وجوب دفع منکر. باتوجهبه اینکه موقعیتهای تعارض منافع، از بسترهای مهم فساد به شمار میرود، سه قاعدهٔ نخست، مستندات محکمی برای دخالت و مقررهگذاری در زمینهٔ پیشگیری از این موقعیتها و نیز لزوم خروج از آنهاست. قاعدهٔ حسبه و نیز وجوب دفع منکر نیز از منظر پیشگیری (دفع) و ازبینبردن (رفع) زمینهٔ ارتکاب منکر که همان موقعیتهای تعارض منافعاند، درخورِ استفاده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تعارض منافع؛ مدیریت حقوقی؛ اهم و مهم؛ ضرر محتمل؛ حسبه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,815 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13,903 |
||