پیش‌بینی مهمترین خصوصیت ژئومکانیکی توده سنگ با استفاده از روش‌های الگوریتم جستجوی هارمونی و الگوریتم مبتنی بر آموزش و یادگیری | ||
| مهندسی عمران فردوسی | ||
| مقاله 7، دوره 35، شماره 3 - شماره پیاپی 39، پاییز 1401، صفحه 1-18 اصل مقاله (1022.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfcei.2022.72095.1056 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی فتاحی* 1؛ فرشاد ملک محمودی2؛ حسین قائدی2 | ||
| 1دانشکده‌ی مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک. | ||
| 2دانشکده مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک | ||
| چکیده | ||
| به علت وجود مشکلات در ارزیابی تغییر شکل توده‌سنگ‌های درزه‌دار در مقیاس آزمایشگاهی، می‌توان برای در نظر گرفتن اثر مقیاس و درزه‌ها از روش‌های مختلف آزمایش برجا مانند آزمایش بارگذاری صفحه‌ای و دیلاتومتری استفاده کرد. اگر چه این روش‌ها در حال حاضر بهترین هستند، اما گران، زمان‌بر و دارای مشکلات عملیاتی در حین اجرا هستند. بنابراین در این مقاله برای غلبه بر این مشکلات، از الگوریتم‌های جدید جستجوی هارمونی (HS) و الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش و یادگیری (TLBO) برای تخمین غیرمستقیم مدول تغییرشکل‌پذیری توده سنگ استفاده شده‌است. در این مدل‌ها از امتیاز رده‌بندی توده سنگ (RMR)، مقاومت فشاری تک‌محوره سنگ بکر (UCS)، عمق (D) و مدول الاستیسیته سنگ بکر (Ei) به‌عنوان پارامترهای ورودی و از مدول تغییرشکل‌پذیری توده‌سنگ (Em) به‌عنوان پارامتر خروجی استفاده شده‌است. در این مقاله، با استفاده از شاخص‌های آماری مختلف، مدل ایجادشده توسط الگوریتم‌ها، ارزیابی و اعتبارسنجی می‌شود. نتایج ارزیابی نشان داد که دقت رابطه برای الگوریتم جستجوی هارمونی با استفاده از شاخص‌های R2 و VAF حدود 93/0-91/0 و درصد خطا با استفاده از شاخص‌های RMSE وMSE بین 0042/0-000017/0 است هم‌چنین دقت رابطه برای الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش و یادگیری با استفاده از روش R2 و VAF حدود 95/0-92/0 و درصد خطا با استفاده از شاخص‌های RMSE وMSE بین 0032/0-000010/0 به‌دست آمد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مدول تغییرشکل‌پذیری؛ الگوریتم جستجوی هارمونی؛ الگوریتم بهینه‌سازی مبتنی بر آموزش و یادگیری؛ توده سنگ | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,202 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,235 |
||