کارآوا به منزله نوع ادبی

جُستارهای نوین ادبی

دوره 55، شماره 1 - شماره پیاپی 216، بهار 1401، صفحه 53-81   

نوع مقاله: جستارهای نوین ادبی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.2022.76522.1296

نویسندگان

سعید شفیعیون^{* 1}؛ تکتم بهرامی²؛ محمد جعفری قنواتی³

¹دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان، ایران

²دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، ادبیات غنایی، دانشگاه اصفهان، ایران

³دانشیار مرکز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، ایران

چکیده

در ادب فارسی، به‌رغم پژوهش‌های بسیار، همچنان با متونی مواجهیم که نمی‌توان آن‌ها را در چارچوب انواع ادبی شناخته‌شده جای داد. این بلاتکلیفی بیش از آن که از خصلت انواع ادبی حکایت کند، که کمتر می‌توان اثری یافت که از خلوص یک نوع به تمامی بهره‌مند باشد، از غفلت پژوهشگران قوت می‌گیرد. کارآوا که می‌توان آن را کهن‌ترین نوع ادبی دانست، از جمله این انواع مغفول در ادبیات ماست؛ نوعی که از پیدایش گفتار نیز پیشی می‌گیرد و در دامن اولین تلاش بشر برای کسب روزی، کار، زاده و پرورده‌شده‌است. نخستین جلوه‌های این نوع را در اصوات بی‌معنایی که در هنگام کار و به فریاد خوانده‌می‌شده‌اند می‌توان سراغ گرفت و اگر فریاد کار را شکل و نام ابتدایی این نوع بدانیم، دقیق‌تر سخن گفته‌ایم. در این جستار قصدکرده‌ایم که برای نخستین‌بار به معرفی جامع و مانعی از این نوع بپردازیم و سپس با تحلیل ساختار ادبی و معنایی این نوع کهن، راه را بر پژوهش‌های بعدی هموار نماییم.

کلیدواژه‌ها

کارآوا؛ نوع ادبی؛ شعر کار؛ ترانه کار؛ کار

مراجع