عوامل مؤثر بر پای‌بندی به رفتارهای ایمنی در مواجهۀ اولیه با کوید-19

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 1، دوره 19، شماره 3 - شماره پیاپی 41، پاییز 1401، صفحه 34-1   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2022.75975.1160

نویسندگان

محمود سعیدی رضوانی^{* 1}؛ فاطمه غلامی²؛ محبوبه ظهوریان³

¹دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی و آموزش دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

²کارشناس ارشد مدیریت آموزشی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

³دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی و آموزش دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

چکیده

شیوع گستردۀ ویروس کرونا، واکنش‎های رفتاری متعددی را درباره میزان رعایت دستورالعمل‎های بهداشتی و رفتارهای ایمنی به‎ همراه داشت؛ ازاین‌رو پژوهش حاضر به روش پیمایشی، درپی کشف برخی از عوامل این واکنش‎ها، در مقطع زمانی نیمۀ اردیبهشت تا نیمۀ خرداد سال 1399 هم‌زمان با پایان موج اول کرونا در ایران انجام گرفت. جامعه آماری همه افراد بیشتر از 15 سال بود، از نمونه‎گیری دردسترس استفاده شد و تعداد نمونه‎های ‎تحلیل‌شدنی به‎ 939 نفر رسید. تجزیه‎ و تحلیل داده‎ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت. برای به ‏دست آوردن و تدقیق مؤلفه‎ها از تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی استفاده شد. درنهایت، برای اعتبارسنجی و الگوی روابط علّی میان متغیرها، از مدل معادلات ساختاری و تحلیل مسیر استفاده شد. یافته‎های پژوهش نشان داد، جنسیت به نفع زنان، تحصیلات به ضرر مدارک تحصیلی بالاتر و تطابق روانی به نفع افراد دارای تطابق روانی کمتر و مثبت‎اندیشی اجتماعی به نفع مثبت‎اندیشان، به‎طور مستقیم بر میزان پای‌بندی به رفتارهای ایمنی مؤثر بود. درضمن، افزایش سن از طریق تأثیرگذاری بر تطابق روانی، نگرش مثبت به عملکرد دولت و مثبت‌اندیشی اجتماعی، بر پای‌بندی به رفتارهای ایمنی مؤثر بود. تأهل، نگرش مثبت به عملکرد دولت و استان محل تولد نیز از طریق تأثیر بر مثبت‎اندیشی معنوی -با توجه ‎به تأثیرگذاری متغیر یادشده بر مثبت‎اندیشی اجتماعی- اثر غیرمستقیم بر رعایت رفتارهای ایمنی داشتند.

کلیدواژه‌ها

کوید-19؛ رفتارهای ایمنی؛ مواجهه اولیه؛ واکنش‌های رفتاری

مراجع