اضمار و زیادت حرف «لا» در قرآن با بررسی چالشهای تفسیری آن | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| مقاله 5، دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 109، اسفند 1401، صفحه 97-114 اصل مقاله (558.98 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2022.67747.1006 | ||
| نویسندگان | ||
| احسان رسولی کرهرودی1؛ ابراهیم اناری بزچلوئی* 2؛ سید ابوالفضل سجادی2؛ احمد امیدعلی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| 3استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و زبان های خارجی، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| چکیده | ||
| حذف و زائدبودن برخی حروف در قرآن کریم ازجمله مباحث چالشبرانگیز در بین مفسران است. برخی علمای نحو، بین حذف و اضمار فرق قائل میشوند؛ حذف آن است که اثری از کلمهٔ محذوف در کلام نباشد، برخلافِ اضمار که در لفظ، پنهان؛ ولی در معنا، مدنظر است. نوشتار حاضر با روش توصیفیتحلیلی و رجوع به کتب تفسیری درصدد بیان آیاتی است که در آنها حرف «لا» مضمر یا زائد است و سپس اقوال گوناگون نحویان در خصوص آن آیات را بیان میکند و باتوجهبه بافت و سیاق کلام به تحلیل و بررسی آنها میپردازد. طبق بررسی کتب تفسیری و آرای نحویان، اضمار حرف «لا» به دو صورت قیاسی و سماعی است که فقط در آیهٔ 85 سورهٔ یوسف، قیاسی و در دیگر آیات، سماعی است. در آیات مدنظر، کوفیها به اضمار حرف «لا» و بصریها به تقدیرِ مضاف معتقدند. توجه به بافت و سیاق کلام، ازجمله موارد مهم در تفسیر و فهم متن است. درنظرگرفتن سیاق متن در آیاتی که حرف «لا» مضمر است، منجر به تأکید معنای کلام شده است. همچنین میتوان بدون اضمار حرف «لا» به ترجمه و معنایی صحیح از آیات دست یافت. زیادت حرف «لا» در قرآن بهمعنای بیهودهبودن آن در کلام نیست؛ بلکه باتوجهبه سیاق متن برای افادهٔ تأکیدِ نفی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن کریم؛ اضمار؛ زیادت؛ حرف لا؛ سیاق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,083 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,813 |
||