آموزش مجازی و مسئله‌ جامعه‌پذیری دانش‌آموزان در همه‌گیری کوید-19: ضرورت سیاستگذاری دوران پساکرونا

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 5، دوره 19، شماره 1 - شماره پیاپی 39، بهار 1401، صفحه 135-163   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2022.74896.1132

نویسندگان

احمد کلاته ساداتی^{* 1}؛ زینب صبوحی گلکار²

¹دانشیار جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی،دانشگاه یزد، یزد، ایران

²کارشناس ارشد مددکاری اجتماعی،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

یکی از کارکرد‌‌های مهم آموزش و پرورش جامعه‌پذیری دانش‌آموزان است که عمدتاً تا قبل از همه‌گیری کوید-19 در محیط مدرسه انجام می‌شد. با شیوع همه‌گیری و آموزش مجازی، جامعه‌‌پذیری دانش‌آموزان با شرایط جدیدی روبه‌رو شد. هدف مطالعه  حاضر، شناسایی کیفیت جامعه‌پذیری دانش‌آموزان در همه‌گیری کوید-19 است. پژوهش حاضر با استفاده از روش کیفی و با رویکرد تحلیل مضمون در سال 1400 و در مدارس دولتی شهر طبس، به تبیین پدیده مدنظر پرداخته است. داده‌ها با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و به شیوه‌ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با والدین (14 نفر)، دانش‌آموزان (16 نفر) و معلمان (6 نفر) جمع‌آوری شد. یافته‌های تحقیق نشان داد که در همه‌گیری اقتدار مدرسه در موضوع جامعه‌پذیری به حداقل ممکن رسیده است. به‌‌رغم انتظارات از مدرسه در موضوع جامعه‌پذیری دانش‌آموزان، با توجه به مجازی شدن آموزش، رسانه به ابزار قدرتمند جامعه‌پذیری تبدیل شده است. مضامین برساخت‌شده مرتبط با مسئله‌مندی جامعه‌پذیری عبارت‌اند از: غیررسمی شدن مناسک آموزش، کاهش اقتدار معلم، آسیب‌های فضای مجازی، ضعف نظارت و تعارض‌های چندوجهی. مدل مفهومی، مدرسه‌زدایی ناخواسته در موضوع جامعه‌پذیری است. توجه به تغییرات اجتماعی و فرهنگی در عصر پساکرونا و ضرورت‌های آموزشی مرتبط، ضرورت سیاست‌گذارانه جدی در وزارت آموزش و پرورش است. افزون بر آن، طراحی نرم‌‌افزارهای آموزشی برتر در کنار به‌روزرسانی سواد رسانه‌ای معلمان، به‌عنوان اولویت آموزش و پرورش پیشنهاد می‌شود. توجه به تغییرات وسیع و عمیق اجتماعی در کشور، ضرورت جدی برای سیاست‌گذاران آموزش و پرورش است.

کلیدواژه‌ها

آموزش مجازی؛ جامعه‌پذیری؛ معلم؛ کاهش اقتدار؛ دوران پساکرونا

مراجع