پهنهبندی خطر وقوع فرونشست زمین در دشت هشتگرد بر اساس رویکرد تلفیقی تصمیمگیری چند معیار: WOI-BWM | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 6، دوره 11، شماره 4 - شماره پیاپی 44، زمستان 1401، صفحه 127-148 اصل مقاله (1.7 M) | ||
| نوع مقاله: ویژه نامه (چالش جهانی فرونشست زمین: مدیریت بحران یا بحران مدیریت) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2022.75445.1188 | ||
| نویسندگان | ||
| شبنم مهرنور1؛ مریم رباطی* 2؛ میرمسعود خیرخواه زرکش3؛ فروغ فرساد4؛ شهرام بیک پور4 | ||
| 1دانشجوی دکتری علوم محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار، گروه علوم محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. | ||
| 3دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی | ||
| 4استادیار، گروه علوم محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| وقوع پدیده فرونشست زمین و خطرات احتمالی آن در دشتهای ایران به علت بروز بحران آب و خشکسالی، طی سالیان اخیر رشد چشمگیری داشته است. در این مطالعه به پهنهبندی خطر وقوع فرونشست در دشت هشتگرد پرداخته و نوزده معیار شامل میزان افت آب زیرزمینی، برداشت آب زیرزمینی، ضخامت آبخوان، ضخامت آبرفت، تغذیه آبخوان، تراکم چاهها، تراکم زهکشی، عمق سطح آب زیرزمینی، نوع سازند زمینشناسی، عمق سنگبستر، متوسط بارش سالانه، متوسط دمای سالانه، نوع اقلیم سرزمین، کاربری کشاورزی، کاربری شهری، کاربری صنعتی، فاصله از آبراهه، فاصله از جاده و فاصله از گسل بهعنوان عوامل مؤثر بر وقوع فرونشست منطقه انتخاب شدند. لایههای مذکور در سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه، بر اساس مدل بهترین- بدترین (BWM) وزن دهی و با استفاده از شاخص همپوشانی وزین (WIO) ادغام شدند. نتایج روش BWM نشان داد عوامل برداشت از آب زیرزمینی (219/0)، نوع سازند زمینشناسی (157/0)، افت سطح آب زیرزمینی (079/0) و عمق آب زیرزمینی (078/0) اهمیت بیشتری بر پتانسیل خطر فرونشست در منطقه موردمطالعه دارند. همچنین بهمنظور ارزیابی نتایج این مدل از منحنی (ROC) استفاده شد که دارای دقتی معادل 90 درصد است. نتایج نشان داد که 66/10، 51/38، 49/31، 66/11 و 69/7 درصد از مساحت دشت هشتگرد به ترتیب به طبقه خطر خیلی کم، کم، متوسط، پرخطر و خیلی پرخطر اختصاص یافته است که بر این اساس مناطقی با احتمال فرونشست زیاد در نیمه مرکزی دشت هشتگرد قرار دارند که مستلزم ارزیابى، نظارت و پایش مستمر عوامل مؤثر در وقوع پدیده فرونشست توسط مدیران و برنامهریزان شهری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرونشست زمین؛ تغذیه آبخوان؛ دشت هشتگرد؛ مدل BWM | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,971 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,313 |
||