برازش برخی از مدل‌های غیر خطی به‌منظور پیش‌بینی کینتیک تخمیر شکمبه‌ای در علوفه‌های مختلف

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 5، دوره 14، شماره 4 - شماره پیاپی 52، زمستان 1401، صفحه 519-530   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.2022.70783.1028

نویسندگان

خلیل زابلی^{* 1}؛ سعید مرادی²

¹گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

²گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

چکیده

این آزمایش به­منظور مقایسه دقت برخی از مدل­های غیرخطی در پیش­بینی کینتیک تولید گاز در تعدادی از خوراک­های علوفه­ای انجام شد. ابتدا، آزمون تولید گاز 144 ساعته با استفاده از علوفه­های یونجه (چین اول، چین دوم و چین سوم)، علوفه اسپرس، کاه گندم، کاه جو و سیلاژ ذرت انجام شد. سپس، حجم گاز تولید شده در زمان­های مختلف انکوباسیون با استفاده از مدل­های اکسپونانشیال (EXP)، گومپرتز (GOM)، ریچارد (RCH) و فرانس (FRC) برازش شدند. نکویی برازش مدل­ها با استفاده از آماره­های میانگین مربعات خطا (MSE)، ضریب تعیین (R²)، انحراف مطلق میانگین باقی‌مانده (RMAD) و میانگین درصد خطا (MPE) تعیین شد. از آزمون تست اجرا (run test)، فاکتور صحت (AF)، معیار اطلاعات آکائیک (AIC) و معیار اطلاعات بیزی (BIC) به­منظور بررسی دقت مدل­ها استفاده شد. نتایج نشان داد، پتانسیل تولید گاز (A) پیش­بینی شده توسط مدل FRC (68/104 میلی­لیتر به­ازای 200 میلی­گرم ماده خشک) تفاوت معنی­داری با مدل EXP (18/100 میلی­لیتر به­ازای 200 میلی­گرم ماده خشک) داشت (05/0p<). مدل EXP دارای بیشترین مقدار MSE (11/15) و کمترین مقدار R² (984/0) بود (05/0p<). مقدار RMAD در مدل EXP بیشترین (88/2) و در مدل FRC کمترین (85/0) مقدار بود (05/0P<). مقدار MPE در مدل­های FRC و RCH (به‌ترتیب 32/0 و 48/0) در مقایسه با سایر مدل­ها به عدد صفر نزدیک­تر بود. آزمون تست اجرا در مدل­های EXP و GOM معنی­دار شد (05/0p<) که نشان­دهنده دقت کمتر این مدل­ها بود. به­طور کلی، مدل EXP کینتیک تخمیر شکمبه­ای خوراک­های علوفه­ای را با دقت کمتری پیش­بینی کرد و بیشترین دقت را نیز مدل FRC داشت.

کلیدواژه‌ها

آزمون تولید گاز؛ علوفه؛ مدل‌های غیرخطی؛ نکویی‌برازش

مراجع