اعتبارسنجی فهم راویان | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| مقاله 4، دوره 54، شماره 2 - شماره پیاپی 109، اسفند 1401، صفحه 73-95 اصل مقاله (536.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2022.68547.1045 | ||
| نویسندگان | ||
| سیدعلی دلبری* 1؛ محمد زنده دل2 | ||
| 1دانشیار گروه علوم قرآنی و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی | ||
| 2طلبه سطح چهار حوزه علمیه خراسان | ||
| چکیده | ||
| از عناصر مؤثر در تشخیص درست معنای حدیث، دقت و مطالعه در چگونگی فهم و برداشت راوی آن است. فهم راوی گونههای متفاوتی دارد و فقیه میتواند آن را از طرق مختلف استخراج کند. تأثیر درخورِ توجه فهم راوی در استنباطات فقهی سبب شده تا این عنصر از دیرباز مدنظرِ فقیهان و محدثان شیعه قرار گیرد؛ اما اصولیان مباحث نظری مانند حجیت آن را اصلاً به بحث نگذاشتهاند. این نوشتار با رویکردی توصیفیتحلیلی درصدد است با محوریت احادیث افتایی، به تجزیه و تحلیل فهم راوی بپردازد و اصول حجیت فهم راوی را بیان و در مواردی نقد و اثبات کند که فهم راوی، اجتهاد شخصی وی به شمار نمیآید و نیز شرایط حجیت فهم راوی و بهدوربودن آن از قلمروِ اجتهادات شخصی را بررسی میکند. فهم و برداشت عرفیِ راوی، جزء اخبار حسی و بر طبق اصول عقلائیه در محاورات است و از اعتبار کافی برخوردار است. از مصادیق فهم عرفی عبارتاند از: تعیین مشارٌالیه کلام امام، تفسیر فعل معصوم، تعیین مرجع ضمیر در احادیث مضمر، ذکر مصداق برای حدیث و برداشتهای استخراجشده از سؤال راوی. اجتهاد شخصی و اخبار حدسی راوی درخورِ اعتماد نیست و در فرض شک در حسی یا حدسیبودن برداشت راوی، اصل در حسیبودن گزارش راوی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فهم راوی؛ حجیت فهم راوی؛ سؤال راوی؛ فهم عرفی؛ اجتهاد راوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,486 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,171 |
||