پیدایش یک حاشیۀ شهر بر پیکر کلانشهر مشهد: تحلیلی جامعهشناختی- اقتصادی از فرایند شکلگیری محلۀ قلعهخیابان در شهر مشهد | ||
| جغرافیا و توسعه فضای شهری | ||
| مقاله 2، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 24، بهار 1403، صفحه 25-47 اصل مقاله (1.04 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی-مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgusd.2022.72270.1098 | ||
| نویسندگان | ||
| احمد رمضانی فرخد1؛ حسین اکبری* 2؛ مجید فولادیان2؛ میثم موسایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعه شناسی اقتصادی و توسعه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2دانشیار جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3استاداقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| حاشیۀ شهر مشهد مجموعهای از مراکز جمعیتی است که طی سالها پیرامون کلانشهر مشهد گسترش یافته است و معضلات گوناگونی را برای کلانشهر مشهد پدید آورده است؛ بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بررسی جامعهشناسی اقتصادی فرایند شکلگیری و تدوام محلۀ قلعهخیابان در شهر مشهد بهعنوان یکی از مهمترین محلات حاشیهنشین، با استفاده از رویکرد تفسیری و روش تحقیق کیفی و بر پایۀ مطالعه اسناد و مصاحبۀ عمیق نیمهساختاریافته با 21 نفر از نخبگان، ساکنان و مطلعان از محلۀ قلعهخیابان انجام شده است. مصاحبه ها به روش نمونه گیری گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری انجام شده است. نتایج تحقیق استخراج 82 مقوله فرعی، 28 زیر مقوله و 10مقوله اصلی را نشان داد. نتایج نشان داد سیاستهای دولت، سیاستهای مدیریت شهری، سیاستهای آستان قدس و وجود روستای قلعه خیابان بسترهای لازم جهت شکل گیری اولیه محله قلعه خیابان را آماده نموده است. در مراحل مختلف تاریخی و بهدلیل تحولات و سیاستهای اصلاحات ارضی، جنگ در افغانستان، سیاستهای قلع مدیریت شهری و ادغام نشدن طردشدگان در اجتماع و اقتصاد شهر مشهد، باعث ایجاد و تقویت موجهای مهاجرتی گروههای اجتماعی و اقتصادی مختلف مانند افغان ها، چلوها، بلوچ ها، بیکاران و مطرودین شهری به محله قلعه خیابان شده و در کنار گسترش خشکسالی در سایر نواحی کشور، وجود گمنامی، وجود پیوندهای خویشاوندی با ساکنین یا مهاجرین پیشین و گسترش مشاغل غیررسمی و ایجاد یک زیست بوم اقتصادی ادغام نشده در اقتصاد شهری، موجب تداوم و تثبیت حاشیهنشینی و در نهایت شکل گیری یکی از مهمترین محلات حاشیه شهر مشهد شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحقیق کیفی؛ حاشیهنشینی؛ شکلگیری؛ شهر مشهد؛ محلۀ قلعهخیابان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,834 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,403 |
||