شناسایی ابعاد و مؤلفه های بخش عرضۀ گردشگری خلاق (مورد مطالعه: شهرمشهد به‌عنوان شهرجهانی گوهرسنگ ها)

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 5، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 38، بهار 1401، صفحه 153-119   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2022.77534.1172

نویسندگان

اسماعیل قادری^{* 1}؛ سیدمجتبی محمود زاده²؛ سیدعلی حسینی²؛ مرضیه فیروزفر³

¹دانشیار گروه جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

²استادیار گروه جهانگردی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

³دانشجوی دکتری، مدیریت گردشگری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

شهر مشهد که یکی از مقاصد مهم زیارتی و گردشگری ایران به شمار می­رود، به‌دلیل وضعیت مناسب جغرافیایی و معدنی و همچنین سایر ظرفیت­های مربوطه به­عنوان شهرجهانی گوهرسنگ­ها اعلام شده است. گوهرسنگ­ها گذشته از درآمدزایی و اشتغال­زایی شگرفی که با خود به همراه دارند، مزایای فراوانی در زمینه­ های مذهبی، زیبایی، درمانی و... دارند که پتانسیل بهره ­گیری از آن­ها را در صنعت گردشگری دوچندان می‌کند. گردشگری خلاق نسل جدیدی از گردشگری است که از دو سمت عرضه و تقاضا مدنظر قرار گرفته است. یکی از مزایای این نوع گردشگری، ایجاد اعتماد در گردشگران برای خرید صنایع دستی اصیل است که این اعتماد به­ویژه در زمینة صنایع دستی همراه با گوهرسنگ در شهر مشهد ضرورت دارد. هدف عمده از نگارش مقالة پیش‌رو، شناسایی ابعاد و مؤلفه­های گردشگری خلاق در حوزة گوهرسنگ­ها در شهر مشهد با تمرکز بر بخش عرضه بود. به همین منظور، پس از مرور ادبیات و تحلیل محتوایی آن، مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با 24 نفر از خبرگان حوزة گردشگری و گوهرسنگ­ها، تحلیل مضمون داده­ها به کمک نرم‌افزارMAXQDA20 انجام شد و چهار بعد (زیرساختی، مدیریتی، بازاریابی و محصولات و خدمات گردشگری خلاق)، 13 مضمون اصلی و 57 مضمون فرعی استخراج شد. در بخش کمّی، 13 مضمون اصلی این پژوهش، برای اولویت­ بندی در اختیار خبرگان حوزۀ گردشگری و حوزۀ گوهرسنگ­ها قرار داده شد. نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از روش تصمیم­ گیری سوارای فازی به‌ترتیب اهمیت وزن­دهی شد. یافته ­های این پژوهش نشان می ­دهد، مهم­ترین مؤلفه‌های گردشگری خلاق در شهر مشهد در بخش عرضه، مباحث مدیریتی و قانونی و اقتصادی است و پس از آن به‌ترتیب، اهمیت فرهنگ­سازی و آموزش، استراتژی بازاریابی، فعالیت­های تبلیغی و ترویجی، ارتباطات و تعاملات، نوآوری و ایده‌پردازی، برندسازی، خدمات شهری، هویت و اصالت و فناوری به‌روز است.
 

کلیدواژه‌ها

گردشگری خلاق؛ گوهرسنگ؛ شهرمشهد؛ شهرجهانی؛ روش سوارا

مراجع