جایگاه الگویی نظامیان از دیدگاه خواجه نظام‌الملک | ||
| تاریخ و فرهنگ | ||
| مقاله 3، دوره 53، شماره 2 - شماره پیاپی 107، آذر 1400، صفحه 57-74 اصل مقاله (938.92 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhistory.2022.75936.1117 | ||
| نویسنده | ||
| یعقوب تابش* | ||
| استادیار تاریخ دانشگاه حکیم سبزواری | ||
| چکیده | ||
| خواجه نظام‌الملک خدمات عمدۀ کشوری و لشکری خود را در عصر آلب ارسلان و ملکشاه در منصب وزارت این دو فرمانروا، به ظهور رساند. دیدگاه‌های او در سیرالملوک افزون بر دیوانسالاری ساحت‌های گوناگون حکمرانی ازجمله ساختار نظامی حکومت که از ارکان اصلی قدرت بود را در برمی‌گیرد. این پژوهش درصدد است با به‌کارگیری منابع مکتوب به گردآوری داده‌ها و با روش تحلیل محتوا به پردازش داده‌ها بپردازد و به این پرسش پاسخ دهد که خواجه نظام‌الملک به‌عنوان یک دیوان‌سالار چه دیدگاهی نسبت به نیروهای نظامی داشته است و الگوی حرفه‌ای آن‌ها را بر اساس کدام شایستگی‌ها مطرح می‌کند؟ به عبارت دیگر هدف این پژوهش تعیین جایگاه نظامیان و استخراج مدل شایستگی نیروهای نظامی از نظر خواجه نظام‌الملک است. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد نیروهای نظامی به‌طور برجسته در سیرالملوک (اثر خواجه نظام‌الملک) مورد توجه قرار گرفته‌اند. خواجه اگرچه در مقام عمل بر عملکرد نظامیان زمانۀ خود انتقاداتی دارد اما از دیدگاه او شاخص‌هایی همچون داشتن تجربه و توان رزمی، احترام به مافوق، دست‌درازی نکردن به اموال مردم (بعد حرفه‌ای)، چند قومیتی بودن لشکریان، ظاهر و ابزار مناسب داشتن (بعد فردی) به‌عنوان مهم‌ترین شایستگی‌ها در ترسیم الگوی نیروهای نظامی، در سیرالملوک به شمار می‌روند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شایستگی‌های نظامیان؛ سیرالملوک؛ خواجه نظام‌الملک؛ سلجوقیان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,182 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,330 |
||