تحلیل انتقادی گفتمان عرفانی در غزلیات حافظ مطابق با الگوی سهسطحی فرکلاف و با تکیه بر فرانقش اندیشگانی زبان در نظریه نقشگرای نظاممند هلیدی | ||
| زبانشناسی و گویش های خراسان | ||
| مقاله 2، دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 28، پاییز 1401، صفحه 27-65 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jlkd.2022.77092.1104 | ||
| نویسنده | ||
| مریم رشیدی* | ||
| استادیار مرکز معارف اسلامی و ادبیات فارسی دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با روشی توصیفی- تحلیلی و مطابق با الگوی سهلایهای نورمن فرکلاف، زبان عرفانی حافظ را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین، بررسی و تحلیل میکند و به این مسئلۀ اصلی پاسخ میدهد که حافظ چرا، چگونه و با استفاده از کدام ساختارهای زبانی، گفتمان عرفانیاش را تولید و موجبات درک و دریافت آن را فراهم کردهاست. بدین منظور پس از توصیف غزلهای عرفانی حافظ مطابق با چارچوب نظریه نقشگرای نظاممند مایکل هلیدی و با تکیه بر فرانقش اندیشگانی زبان در آن چارچوب، با عنایت به بافت درونزبانی و برونزبانی غزلها و با تحلیلی بینامتنی، به تفسیر و تبیین ایدئولوژیک آنها میپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد، ویژگیهای عرفانی شاخص در زبان حافظ، ویژگیهایی است که با دیگر متون عرفانی، اشتراکاتی دارد و ضمن ارائۀ مختصات بینامتنی و قواعد عام گفتمان عرفانی، منعکسکنندۀ دیدگاههای شخصی و ایدئولوژیک حافظ در ارتباط با اوضاع فرهنگی- اجتماعی زمانۀ اوست. دستاورد پژوهش، توجیه و تبیین علمی، نظاممند و الگومدار زبان عرفانی حافظ و بیان چگونگی و چرایی شکلگیری، تولید و دریافت گفتمان عرفانی او، با استفاده از ابزارهای دقیق و قابل اتکاء تحلیل انتقادی گفتمان است که نتایج پژوهش را بر پایههای مستدل و موثق زبانشناسی نوین، استوار و از برچسب کلیگویی و خطاهای حاصل از آن، مبرّا میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| غزلیات حافظ؛ تحلیل انتقادی گفتمان عرفانی؛ فرکلاف؛ هلیدی؛ فرانقش اندیشگانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,225 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,103 |
||