بررسی تاریخی اشکالهای بعد چهارم در جهان اسلام | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| مقاله 20، دوره 53، شماره 2 - شماره پیاپی 107، بهمن 1400، صفحه 11-28 اصل مقاله (394.17 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2022.76716.1127 | ||
| نویسنده | ||
| مهدی اسدی* | ||
| استادیار فلسفهی اسلامی و حکمت معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| برای اینکه مشخص شود چرا در بحث زمان حالگروی بر بعد چهارم رجحان دارد، نخست باید دید در طول تاریخ چه اشکالهای جدیای بر بعد چهارم وارد شدهاست. برخی از اندیشمندان غربی امروزه در این مورد نکاتی بیان کردهاند که مهمترین آن این است که بعد چهارم نافی حرکت است و از اینرو بهشدّت خلاف شهود است. برخی از اندیشمندان مسلمان نیز، از همان هنگام طرح بعد چهارم توسط محقق طوسی، گاه بهروشی مشابه بهشدت در نقد آن کوشیدهاند. برای نمونه، علامه حلی میگوید: ما بداهتاً میدانیم که گذشته و آیندهای چون دیروز و فردا معدوماند نه اینکه هر کدام در جای خود موجود باشند. بهعبارتی، بعد چهارم چون نافی حرکت و تغییر و تغیر است، خلاف شهود و خلاف بداهت بوده و بلکه عین سفسطه است. بنابراین اشکالهای اندیشمندان مسلمان بر بعد چهارم باید بهروش تاریخی دقیق مشخصشود و تحلیل عقلانی شود تا سپس روشنگردد این اشکالها تا چه اندازه پذیرفتنی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بعد چهارم؛ گذشته؛ آینده؛ زمان؛ حرکت قطعیه؛ محقق طوسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,602 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,107 |
||