تحلیل فضایی عملکرد دهیاری ها در توسعۀ اقتصاد روستایی بخش مرکزی شهرستان مشهد

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 6، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 38، بهار 1401، صفحه 186-155   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2022.74314.1099

نویسندگان

سید جواد احمدی میبدی¹؛ محمد علی احمدیان^{* 2}؛ حمید جعفری³

¹دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

²دانشیار گروه جغرافیای انسانی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

³دانشیار گروه جغرافیای انسانی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

چکیده

دستیابی به توسعه در سکونتگاه های روستایی به عوامل متعددی وابسته است که از مهم-ترین آن، مدیریت محلی کارآمد است. همچنین یکی از ابزارهای دستیابی به توسعۀ روستایی را ‏می‌توان تشکیل گروه های سازماندهی شده مانند دهیاری‌ها دانست. همچنین مدیریت روستایی (دهیاری ها) می تواند نقش بسیاری مهمی در اجرای فعالیت توسعۀ روستایی داشته باشد و همچنین سنجش عملکرد مدیران روستایی می تواند راه را برای بهبود معیشت روستاییان هموار کند؛ بر این اساس، تحقیق حاضر به بررسی عملکرد دهیاران در نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان مشهد پرداخته است. پژوهش از نوع کاربردی و روش انجام تحقیق توصیفی-تحلیلی مبتنی بر پرسش نامۀ محقق ساخته بود. منطقة مطالعه‌شده 12 روستا از بخش مرکزی شهرستان مشهد بود و حجم نمونه براساس فرمول کوکران و با خطای پنج صدم، 367 خانوار تعیین شد. اطلاعات استخراج‌شده در دو نرم افزار SPSS و GIS و تحلیل مدل WASPAS بررسی شد. یافته‌ها نشان داد، عملکرد دهیاران در شاخص های کاهش بیکاری و توسعۀ اشتغال و تشویق به سرمایه-گذاری نامطلوب است و در شاخص تلاش به‌منظور افزایش درآمد ‏تقریبا عملکردی متوسط داشته اند. درمجموع، بررسی میانگین متغیر رونق اقتصادی نشان از وضعیت متوسط عملکرد دهیاران در رونق اقتصادی روستاهای خود دارد. همچنین نتایج مدل واس پاس نشان داد، دهیاران روستاهای فارمد، دوست آباد و امیرآباد عملکرد بهتری در مقایسه با سایر روستاها داشته اند. تحلیل فضایی عملکرد دهیاری ها در توسعۀ اقتصاد روستایی نشان داد، بین عملکرد دهیاران با شاخص هایی چون فاصله تا شهر مشهد (آماره پیرسون 0.902-)، میزان جمعیت (آماره پیرسون 0.646)، نرخ رشد (آماره پیرسون 0.656-)، سطح زیرکشت (آماره پیرسون 0.584)، جمعیت باسواد (آماره پیرسون 0.618) و تعداد شاغلان (آماره پیرسون 0.620) رابطه‌ای معنادار وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

مدیریت روستایی؛ عملکرد دهیاری‌ها؛ اقتصاد روستایی؛ بخش مرکزی شهرستان مشهد

مراجع