دگرسانی و تغییر جرم سنگ های آذرین در محدوده تکتلار، شمال غرب زاهدان، جنوب شرق ایران | ||
| زمین شناسی اقتصادی | ||
| مقاله 3، دوره 14، شماره 3 - شماره پیاپی 34، 1401، صفحه 65-93 اصل مقاله (3.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.2022.69941.1017 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد بومری* 1؛ عاطفه پیری2؛ عبدالباسط نهتانی3 | ||
| 1استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| 3مربی مدعو، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| محدوده تکتلار در 140 کیلومتری شمال غرب شهر زاهدان، در پهنه زمین درز سیستان قرار دارد. در این منطقه سنگ های فلیشگونه ائوسن نظیر شیل، سیلتستون و ماسه سنگ به وسیله سنگ های آذرین درونی، خروجی، نیمه عمیق و دایک های الیگومیوسن پوشیده یا قطع شده اند. سنگ های آذرین بیشتر شامل داسیت، آندزیت و دیوریت پورفیری هستند و اغلب دگرسانشدهاند. کانیزایی در محدوده تکتلار هم در سنگهای آذرین نیمه عمیق و هم در سنگهای رسوبی به صورت افشان و رگهای رخداده است. کانیزایی افشان با تشکیل گسترده پیریت با یا بدون کانیهای مسدار مشخص میشوند و کانیزایی رگهای شامل رگههای سیلیسی طلادار، مالاکیت و گالن است. دگرسانیهای گرمابی شامل انواع پتاسیک، فیلیک، آرژیلیک، سیلیسی، پروپیلیتیک و تورمالینی هستند. نتایج محاسبه تغییرات جرم نشان می دهد که در منطقه دگرسانی فیلیک، SiO2 غنیشدگی و بقیه عناصر تهیشدگی داشتند. در منطقه دگرسانی آرژیلیک میزان As، Mo، Zn و Pb افزایش و بقیه عناصر کاهش یافتهاند و یا بدون تغییر بودند. رفتار عناصر در منطقه دگرسانی پروپیلیتیک متفاوت بوده و به طور کلی، افزایش عناصر اصلی چشمگیرتر است. عناصر کانسنگساز در نمونه هایی که دارای رگچه سیلیسی هستند، غنیشدگی بیشتری دارند؛ به طوریکه، بیشترین غنی شدگی مس و مولیبدن در سنگ هایی است که دارای SiO2 و K2O بالاتر و دارای رگچه های داربستی کوارتز هستند. به طور کلی، در بیشتر مناطق دگرسانی، میزان مس، مولیبدن، سرب، روی و آرسنیک دارای غنی شدگی و عناصر خاکی کمیاب دارای تهی شدگی هستند. عناصر خاکی کمیاب سبک نسبت به عناصر خاکی کمیاب سنگین تهی شدگی بیشتری را نشان می دهند که نشانه تحرک بیشتر آنها در سامانه های گرمابی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سنگ های نیمه عمیق؛ کانی زایی مس و طلا؛ دگرسانی؛ تغییرات جرم؛ پهنه زمین درز سیستان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,914 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,588 |
||