اثربخشی طرحواره درمانی بر طرحواره‌های ناسازگار اولیه، تنظیم هیجانی و دوز مصرف در معتادان با درمان نگهدارنده با متادون

پژوهش های روان شناسی بالینی و مشاوره

مقاله 5، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، شهریور 1401، صفحه 79-99   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/tpccp.2022.73062.1185

نویسندگان

بیتا ثلاثی¹؛ بهزاد شوقی^{* 2}

¹دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی ، واحد سمنان ،دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان، ایران

²دانشیار، گروه روانشناسی بالینی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

چکیده

هدف: مدل طرحواره‌ درمانی بر نقش طرحواره­های ناسازگار اولیه، راهبردهای تنظیم هیجان و دوز مصرف تأکید زیادی دارد. این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی طرحواره درمانی بر طرحواره­های ناسازگار اولیه، تنظیم هیجانی و دوز مصرف در بیماران با درمان نگهدارنده با متادون بود.
روش: طرح پژوهش حاضر از نوع طرح‌های نیمه آزمایشی و با پیش‌آزمون- پس­آزمون بود. جامعه مورد مطالعه شامل 44 نفر از بیماران تحت درمان با متادون که در سال‌های 99-1398 به کلینک­های ترک اعتیاد منطقه 10 تهران مراجعه کرده بودند، شامل می­شود. تعیین نمونه به روش نمونه­گیری در دسترس انجام شد و در نهایت 22 نفر برای گروه آزمایش و 22 نفر برای گروه کنترل گمارش تصادفی شدند. جلسات درمانی شامل 12 جلسه 90 دقیقه‌ای به مدت دو هفته بود. از پرسشنامه‌های مقیاس طرحواره‌های ناسازگار اولیه  و مقیاس دشواری تنظیم هیجان برای جمع­آوری اطلاعات استفاده شد. تحلیل داده­های به‌دست‌آمده با تحلیل کوواریانس چند متغیری مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنی­داری بین سه متغیر طرحواره‌های ناسازگار اولیه، تنظیم هیجانی و دوز مصرف متادون در گروه تحت درمان با پروتکل طرحواره درمانی با گروه کنترل وجود دارد.
نتیجه‌: طرحواره درمانی به دلیل تأکید بر باورها و راهبردهای فرد در ارتباط با هیجان­های شخصی خود می‌تواند به‌عنوان یک  روش مداخله‌ای تأثیرگذار برای طرحواره­های ناسازگار اولیه، تنظیم هیجان و دوز مصرفی متادون مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می­گردد که مشاوران و روان‌درمانگران، کارگاه­های طرحواره درمانی که منجر به بهبود مسائل روان‌شناختی مرتبط با آن می­شود، برگزار نمایند.

کلیدواژه‌ها

طرحواره‌های ناسازگار اولیه؛ تنظیم هیجانی؛ طرحواره درمانی؛ متادون

مراجع