پادشاهی نوذر یا داستان آرش کمانگیر دوراهی موبدان در انتخاب یک روایت | ||
| جُستارهای نوین ادبی | ||
| دوره 55، شماره 3 - شماره پیاپی 218، پاییز 1401، صفحه 53-71 اصل مقاله (524.31 K) | ||
| نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.2023.77317.1319 | ||
| نویسنده | ||
| سید علی محمودی لاهیجانی* | ||
| دانشآموختۀ دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد نجفآباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجفآباد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در میان متنهای تاریخیای که در چهار سدۀ نخست اسلامی به زبان فارسی و عربی نوشته شده، تنها در دو کتاب شاهنامۀ فردوسی و غرر اخبار ثعالبی به پادشاهی نوذر اشاره شده است. بیشتر تاریخنویسان پس از منوچهر به پادشاهی افراسیاب و زَو/زاب میپردازند و سخنی از پادشاهی نوذر در میان نیست. از سوی دیگر داستان آرش کمانگیر که بسیاری از تاریخنگاران آن را در پادشاهی منوچهر میدانند در شاهنامۀ فردوسی نیامده و فردوسی تنها در چند بیتِ پراکنده در داستانهای گوناگون به لشکرکشی افراسیاب در زمان منوچهر و نام آرش اشاره کرده است. این جستار با روش تحلیل اسناد در پی پاسخ به این پرسش است که آیا میان نبودِ داستان آرش در شاهنامه و نیامدن پادشاهی نوذر در متنهای تاریخی ارتباطی وجود دارد. با توجه به شواهد میتوان احتمال داد که پادشاهی نوذر در خداینامه نبوده است و نویسندگان شاهنامۀ ابومنصوری از کتاب دیگری داستان پادشاهی نوذر را روایت کردهاند. از سوی دیگر داستان آرش کمانگیر به این دلیل در شاهنامۀ ابومنصوری و به تبع آن در شاهنامۀ فردوسی نیامده که موبدان باید دو بار به پادشاهی افراسیاب در ایران اشاره میکردند و این با روایتهای تاریخی در تضاد بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پادشاهی نوذر؛ آرش کمانگیر؛ شاهنامۀ فردوسی؛ متنهای تاریخی؛ خداینامه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,685 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,804 |
||