تحلیل محتوا و مقایسه مجموعه کتاب‌های آموزش نوین زبان فارسی و مجموعه کتاب‌های آموزش فارسی به فارسی با استفاده از بازبینه اعتبارسنجی‌شده

زبانشناسی و گویش های خراسان

مقاله 5، دوره 14، شماره 4 - شماره پیاپی 29، زمستان 1401، صفحه 126-152   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jlkd.2023.78557.1126

نویسندگان

معصومه خدایی مقدم¹؛ عطیه کامیابی گل^{* 2}؛ شهلا شریفی³

¹دانشجوی دکترای زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

²دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی و گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

³دانشیار گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

ارزیابی محتوایی کتاب­های درسی با استفاده از بازبینه،از روش­های مرسوم ارزیابی است که سهم به­سزایی در حفظ کیفیت آن­ها ایفا می­کند. در این پژوهش با استفاده از بازبینه اعتبارسنجی­شده که شامل چهار مقوله ویژگی­های فیزیکی، طراحی و سازمان­دهی کتاب؛ مهارت­ها و زیرمهارت­های زبانی؛ موضوع و محتوا و ملاحظات کلی و کاربردی است  مجموعه کتب آموزش نوین زبان فارسی (آنزف) و مجموعه کتب آموزش فارسی به فارسی (آفبف) به روش کیفی تحلیل و مقایسه شدند. نتایج نشان داد بر اساس نظر مدرسین  مجموعه آفبف و آنزف به لحاظ ویژگی­های فیزیکی، طراحی و سازمان­دهی  در حد خوب و خیلی خوب ارزیابی شدند اما از نظر نویسندگان با توجه به کاستی­هایی مانند عدم وجود کتاب کار و راهنمای معلم و غیره دو مجموعه در حد نسبتاً خوب ارزیابی شدند.  در زمینه مهارت­ها و زیرمهارت­ها، هر دو مجموعه ایرادات اساسی داشتند اما به طور کلی مجموعه آنزف در حد نسبتاً خوب و مجموعه آفبف در حد ضعیف ارزیابی شد که با نتایج آمار توصیفی نیز مطابقت داشت. به لحاظ ویژگی موضوع و محتوا مجموعه آنزف در حد نسبتاً خوب و آفبف در حد ضعیف ارزیابی شد که هم­راستا با نتایج آمارتوصیفی است. به لحاظ ملاحظات کلی مجموعه آنزف در حد نسبتاً خوب و همراستا با نتایج آمار توصیفی و مجموعه آفبف بر خلاف نتایج آمارتوصیفی نسبتاً خوب، در حد نسبتاً ضعیف ارزیابی شد. به­طور کلی مجموعه آنزف در حد نسبتاً خوب و مجموعه آفبف در حد ضعیف ارزیابی شد.

کلیدواژه‌ها

بازبینه؛ تحلیل محتوایی؛ مجموعه آموزش نوین زبان فارسی؛ مجموعه آموزش فارسی به فارسی

مراجع