تجربۀ بیگانگی در زندگی روزمره: مطالعۀ موردی فضای شهری تهران | ||
| علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| مقاله 5، دوره 19، شماره 3 - شماره پیاپی 41، پاییز 1401، صفحه 170-137 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2023.78339.1220 | ||
| نویسندگان | ||
| نیلوفر باغبان مشیری* 1؛ عباس وریج کاظمی2؛ کامران ربیعی3؛ زهرا احمدی پور4 | ||
| 1دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار جامعهشناسی، گروه مطالعات فرهنگی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم تحقیقات و فناوری، تهران، ایران | ||
| 3استادیار گروه جامعهشناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 4استاد گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر در رویکردی مردمنگارانه و انتقادی و با استفاده از رهیافت هانری لوفوردر تحلیل فرایند تولید فضا، به مقایسه طبقاتی این تجربه در میان زیستکنندگان فضای شهری تهران پرداخته است. تجربه بیگانگی بهمثابه رابطهای مختلشده و ابزاری در برابر رابطهای بهمنزله هدف فینفسه و به معنای تملک در برابر مالکیت تعریف شد. سه فضای بازار بورس، مجموعه دریاچه خلیجفارس و باملند و محله خلازیر بهمثابه نمایندگانی از فضاهای انتزاعی و انضمامی و سهگانههای فضایی لوفور انتخاب شدند. دادههای چندگانه شامل مشاهده، عکس، مصاحبههای شخصی، دادههای پژوهشهای قبلی و مردمنگاریها، مستندهای ویدیوئی، اسناد سازمانی، گزارشهای مطبوعاتی و پیمایش آنلاین درباره هر فضا جمعآوری شد، به شیوه تفسیری و استقرایی تحلیل، کدگذاری و مقولهبندی شد و در تحلیل فرمی، کارکردی و ساختاری استفاده شد. نتایج مطالعه نشان میدهد، تجربه بیگانگی با دیگری، خود، کار، فضای شهری و زندگی روزمره، تجربه مشترک میان زیستکنندگان این فضاها و با نظم فضایی مرتبط است، اما در مرکز و حاشیه معانی متفاوتی مییابد و به شیوه متفاوتی در آگاهی روزمره ادغام میشود. تجربه بیگانگی در مناسبات تولید، به بیمعنایی کار، بازار رقابتی و کالاییشدن مربوط میشود و تجربهای در مقیاس جهانی است؛ درحالیکه تجربه بیگانگی مرتبط با ساختار سیاسی و فرهنگی به ویژگیهای خاص شهر تهران وابسته است. جلوههای متنوع زندگی روزمره در کنار ممنوعیتها، هراسها و شکافها، مانع از شکلگیری آگاهی جمعی و درنتیجه تلاشی جمعی برای بیگانگیزدایی میشود. مومنتهای زندگی روزمره در سطوح متفاوتی از واقعیت اجتماعی ممکن است رهاییبخش عمل کنند و در سطحی بالاتر عقیم بمانند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تهران؛ بیگانگی؛ تولید فضا؛ زندگی روزمره؛ هانری لوفور | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,335 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,178 |
||