تحلیل اثرات مگامال‌ها بر پایداری جوامع محلی (مطالعۀ موردی: شهرهای شهرستان عباس‌آباد)

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 1، دوره 20، شماره 3 - شماره پیاپی 40، پاییز 1401، صفحه 33-1   

نوع مقاله: مطالعه موردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2023.69315.1024

نویسندگان

فرزانه ساسان پور^{* 1}؛ علی موحد¹؛ محمد سلیمانی مهرنجانی¹؛ زهرا دلفان آذری²

¹دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

²دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

چکیده

امروزه یکی از وجوه توسعه‌یافتگی شهرها، احداث مراکز تجاری بزرگ‌مقیاس با عنوان مال­ها و مگامال­هاست. در شهرستان عباس­آباد، از شهرستان­های­ ساحلی شمال کشور به‌دلیل رونق گردشگری، 18 مرکز تجاری بزرگ‌مقیاس احداث شده است که به نظر می­رسد آثار گوناگونی بر ابعاد پایداری (کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی) شهرهای این شهرستان گذاشته است؛ بنابراین هدف اصلی این تحقیق، تحلیل اثرات مگامال‌ها در شهرستان عباس‌آباد از دیدگاه کارشناسان و مردم است که به‌طور ملموس با این تأثیرات  مواجه شده‌اند. روش تحقیق از نوع هدف، کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. داده­ها از طریق مطالعات کتابخانه­ای و میدانی گردآوری شد و جامعه آماری شهرهای شهرستان است که با استفاده از فرمول کوکران 386 نفر نمونه ­آماری تخمین زده شد و با روش تصادفی طبقه‌بندی‌شده، پرسشنامه از شهرهای شهرستان به نسبت جمعیتشان برداشت شده است. با پرسشنامه تعیین ارجحیت، وزن نهایی معیار­ها به وسیله­ 9 کارشناس و با روش مقایسه زوجی تعیین شد و با مدل ویکور فازی، شهرهای شهرستان از نظر پایداری تحلیل شدند. نتایج درخصوص معیارهای 78 گانه تحقیق نشان داد، معیارهای درآمد، قیمت زمین و مسکن، اجاره­بها و قیمت کالا و خدمات مهم‌ترین معیارهای سنجش پایداری هستند و اینکه شهرهای عباس­آباد، کلارآباد و سلمان‌شهر به‌ترتیب با مقادیر ویکور 444/0، 450/0 و 533/0، رتبه­های اول تا سوم پایداری (ناشی از ایجاد مراکز تجاری) را کسب کرده­اند. همچنین میانگین پایداری کل شهرستان در حد متوسط با مقدار ویکور 475/0 ارزیابی شد که نشان می­دهد مگامال­ها بر پایداری شهرستان اثر گذاشته‌اند و میزان آن را در مقایسه با قبل از احداث مگامال­ها کمتر کرده‌اند
 

کلیدواژه‌ها

پایداری؛ مگامال­ها؛ شهرستان عباس­آباد؛ مدل ویکور فازی

مراجع