سنجش سرمایه اجتماعی ساکنان در جهت تحقق رویکرد بازآفرینی شهری (مطالعه موردی: بافت فرسوده شهر جغتای)

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 5، دوره 11، شماره 1 - شماره پیاپی 24، بهار 1403، صفحه 93-109   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgusd.2023.75554.1175

نویسندگان

دکتر مهدی زنگنه^{* 1}؛ کوثر ابویسانی²؛ مهدی برزویی³

¹استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

²کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری،سبزوار،ایران

³دکتری برنامه ریزی راهبردی،ریاست دبیرخانه بازآفرینی شهری سبزوار، سبزوار، ایران

چکیده

ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ نواحی ﺑﺎزﻣﺎﻧﺪه از ﺗﻮﺳﻌﻪ شهر ﻳﻜﻲ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﻣﻌﻀﻼت ﭘﻴﺶ روی ﻛﻞ ﺷﻬﺮﻫﺎی ﺟﻬﺎن و ﺑﺎﻻﺧﺺ در ﻛﺸﻮرﻫﺎی کمتر توسعه یافته و جهان سومی می­باشد. سیاست باز آفرینی شهری از جدید­ترین روش­های مداخله در بافت­های قدیمی می­باشد و موضوع سرمایه اجتماعی نیز  به عنوان یکی از ارکان و لازمه­های فرایند باز آفرینی شهری مطرح می شود. هدف اصلی تحقیق سنجش شاخص­های سرمایه اجتماعی جهت بررسی تحقق رویکرد باز آفرینی در بافت فرسوده شهر جغتای می­باشد. این پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ ماهیت توصیفی_تحلیلی است .داده­ها به دو روش اسنادی و میدانی (پرسشنامه) گردآوری شده­اند. تجزیه و تحلیل ها با آزمون تی تست تک نمونه و رگرسیون چند متغیره در محیط SPSS انجام شده، مقدار آلفای کرونباخ 71/0 به دست آمده که نشان از پایایی ابزار تحقیق است، شاخص­های سرمایه اجتماعی، شامل مشارکت اجتماعی، اعتماد اجتماعی، آگاهی اجتماعی، همبستگی اجتماعی، روابط اجتماعی و احساس تعلق مکانی که در مجموع با 26 گویه سنجیده شده و شاخص های بازآفرینی شهری در چهار بعد مؤلفه­های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و ظرفیت­های انسانی با 20 گویه مورد سنجش قرار گرفتند. نتایج حاصل از پژوهش نشان می­دهد که میانگین شاخص سرمایه اجتماعی  و بازآفرینی شهری ساکنان محله مورد مطالعه بالاتر از حد متوسط می باشد.  رگرسیون چندمتغیره نشان می دهد که شاخص تعلق مکانی، مشارکت اجتماعی و اعتماد اجتماعی در اولویت اول تا سوم، تأثیرات فزاینده ای را بر شاخص های بازآفرینی شهر جغتای خواهند داشت.

کلیدواژه‌ها

بازآفرینی شهری. بافت فرسوده؛ سرمایه اجتماعی؛ شهر جغتای

مراجع