ارزیابی تابآوری شهری در مقابل زلزله (مطالعه موردی: اسلامآباد غرب) | ||
| جغرافیا و توسعه فضای شهری | ||
| دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 25، تابستان 1403، صفحه 139-159 اصل مقاله (2.05 M) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgusd.2023.78320.1241 | ||
| نویسندگان | ||
| شهلا حاصلی1؛ حمید رضا پورخباز* 2؛ آئیژ عزمی3 | ||
| 1گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتمالانبیاء بهبهان، ایران | ||
| 2استادیار گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتمالانبیاء بهبهان، ایران | ||
| 3دانشگاه رازی | ||
| چکیده | ||
| یکی از شناختهشدهترین و مخربترین سوانح طبیعی در دنیا و بهخصوص در کشور ایران، زلزله میباشد. بر همین اساس مسئله ارزیابی تابآوری شهری در مقابل خطر زلزله که در مطالعات شهری و شهرسازی یک مفهوم نسبتا جدید است، بسیار حائز اهمیت میباشد. طی دو دهه اخیر جهت ارزیابی تابآوری شهری در مقابل خطر زلزله، روشهای متعدد تصمیمگیری چندمعیاره (MCDM) مبتنی بر سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) توسعه یافته است. همچنین در سالهای اخیر، تئوری منطق فازی در مطالعات مربوط به مخاطرات طبیعی مانند زلزله، کارایی زیادی داشته و به کمک آن میتوان عدم قطعیت موجود در تشخیص الگوها را مدلسازی نمود و تا حد ممکن به شیوه تشخیص انسانی نزدیک شد.بر همین اساس مسئله ارزیابی تابآوری شهری در مقابل خطر زلزله بسیار حائز اهمیت میباشد. در این پژوهش که با هدف ارزیابی تابآوری شهر اسلامآبادغرب در مقابل خطر زلزله انجام شده، از دو مدل تلفیقی ترکیب خطی وزنی (WLC) و عملگر فازی گاما (Gamma) استفاده شد. همچنین جهت وزندهی متغیرها از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شده است. جهت ارزیابی تابآوری شهر اسلامآبادغرب در مقابل زلزله با استفاده از دو مدل تلفیقی ترکیب خطی وزنی و عملگر گاما با مقادیر 3/0، 5/0 و 9/0، نقشههایی در پنج کلاس با میزان تابآوری خیلیکم، کم، متوسط، زیاد و خیلیزیاد تهیه شد. از طرفی جهت ارزیابی دقت و صحت نقشههای ایجاد شده توسط مدلهای مذکور از نتایج شاخص مجموع کیفیت (QS) استفاده شد. نتایج محاسبات ارزیابی دقت نشان داد که، مقدار شاخص مجموع کیفیت (QS) نقشههای تولید شده توسط عمگلرهای گامای 3/0، 5/0، 9/0 و مدل WLC بهترتیب 051/0، 052/0، 138/0 و 611/0 میباشد. با توجه به بیشتر بودن مقدار QS مدل WLC نسبت به مقدار QS عملگرهای گامای 3/0، 5/0 و 9/0، نتیجهگیری میشود که کارآمدترین و دقیقترین مدل برای ارزیابی تابآوری شهر اسلامآبادغرب در مقابل زلزله، مدل WLC میباشد. همچنین نقشه پهنهبندی تابآوری تولید شده توسط مدل WLC نشان داد که نواحی غربی و جنوبی شهر اسلامآبادغرب از بیشترین میزان تابآوری در مقابل زلزله برخوردار است و کمترین میزان تابآوری مربوط به نواحی شرقی و شمال شرقی شهر میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| زلزله؛ تابآوری؛ AHP؛ WLC؛ منطق فازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,300 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 736 |
||