استفاده از مدل‌های غیر خطی رشد برای برازش منحنی تولید تخم در مرغ خزک

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 7، دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 55، پاییز 1402، صفحه 397-411   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.2023.77219.1080

نویسندگان

هادی فرجی آروق^{* 1، 2}؛ محمود قزاقی³؛ محمد رکوعی³

¹پژوهشکده دام‌های خاص، دانشگاه زابل، زابل، ایران

²گروه پژوهشی شترمرغ، پژوهشکده دام‌های خاص، پژوهشگاه زابل، زابل، ایران.

³گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی مدل­های غیر خطی رشد برای توصیف منحنی تولید و وزن تجمعی تخم در مرغ خزک و انتخاب مناسب­ترین مدل غیر خطی رشد انجام شد. در مجموع، تولید تخم 365 پولت مرغ خزک از هفته اول تا چهلم تخم‌گذاری برای ارزیابی استفاده شد. با استفاده از تولید و وزن تخم­های تولید شده در هر هفته، تولید و وزن تجمعی تخم در طول چهل هفته محاسبه شد. پنج مدل رشد غیر خطی شامل مدل­های گمپرتز، لجستیک، ریچاردز، لوپز و ویبول بر روی رکوردهای تجمعی تولید و وزن تخم برازش شده و مناسب­ترین مدل برای تولید و وزن تجمعی تخم با استفاده از معیارهای نکویی برازش (ضریب تبیین تصحیح شده، میانگین مربعات خطا، معیار اطلاعات بیزی و معیار اطلاعات آکائیک) تعیین شد. نتایج نشان داد که علی­رغم برازش همه مدل­های رشد بر روی داده­ها، مدل لوپز و ویبول به‌ترتیب براساس معیارهای نکویی برازش برازش مناسب­ترین مدل برای توصیف منحنی تولید و وزن تجمعی تخم در مرغ­های خزک بودند. در مدل­های رشد گمپرتز و لجستیک، تولید اولیه و تولید نهایی به‌ترتیب بالاتر و پایین­تر از مدل­های دیگر برآورد شد. زمان و میزان تولید در نقطه عطف با استفاده از مدل­های لوپز و ویبول نزدیک­تر به مقادیر واقعی بود. همچنین، مقایسه مقادیر پیش­بینی شده توسط مدل­ها با مقدار واقعی نشان داد که دو مدل لوپز و ویبول به‌ترتیب پیش­بینی­های صحیح­تری برای تولید و وزن تجمعی تخم داشتند. با توجه به نتایج حاصل می­توان از مدل­های رشد لوپز و ویبول برای مطالعه منحنی تولید و وزن تخم تجمعی در مرغ خزک جهت مدیریت­تغذیه­ای و برنامه­های اصلاح نژادی برای تغییر منحنی با صحت بالا استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

تولید تجمعی تخم؛ مدلسازی؛ مدل لوپز؛ مرغ بومی؛ نقطه عطف

مراجع