تمایل به فرزندآوری در شهر کرمانشاه: تعیین‌کننده‌ها و محدودیت‌ها

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 3، دوره 20، شماره 1 - شماره پیاپی 43، بهار 1402، صفحه 109-83   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2023.79351.1251

نویسندگان

حسام الدین علی دوستی^{* 1}؛ مهدی حریری²؛ محسن صفاریان³

¹استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

²استادیار،گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

³استادیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

به‌دلیل اهمیت تحولات جمعیتی ایران در دهه‌های گذشته، هدف از انجام این مطالعه، شناسایی عوامل اجتماعی_اقتصادی مرتبط با تمایل به فرزند­آوری است. تحقیق حاضر، توصیفی_تحلیلی از نوع تحلیل ثانویه و روش پیمایش و به لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری این داده‌ها مربوط به طرح نگرش جوانان در آستانه ازدواج به فرزند­آوری در شهر کرمانشاه است که توسط پژوهشکده آمار در سال 1397 انجام شد؛ بر این اساس، 374 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه ­ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار  SPSS نسخه 22 استفاده شد. سپس داده‌ها با استفاده از رگرسیون خطی، آزمون خی دو، آزمون t و تحلیل واریانس تحلیل شدند. نتایج نشان داد، حدود 7/2 درصد از افراد بدون فرزند هستند و 1/33 درصد دارای یک فرزند، تمایل به داشتن فرزندی دیگر ندارند. تفاوت معناداری در تمایل به فرزندآوری در متغیر­های حمایت اجتماعی، جنس، سن، ترجیح جنسیتی، وضعیت شغلی وجود دارد، اما بین تمایل به فرزندآوری و فشار اجتماعی، نگرانی از فرزندآوری، پایگاه اجتماعی_اقتصادی، محل سکونت، تحصیلات، وضعیت منزل و مدت‌زمان استفاده از اینترنت رابطه معنادار نیست .از بین متغیر­هایی که بر تمایل به فرزندآوری اثر مستقیم دارند، ترجیح جنسیتی و وضع شغلی بیشترین تأثیر منفی و حمایت اجتماعی تنها متغیری است که بر تمایل به فرزندآوری اثر مثبت دارد. در مجموع، متغیر­های تحقیق توانسته ­اند 56/0 درصد از تغییرات تمایل به فرزند­آوری را تبیین کنند. برای ایجاد تمایل به فرزند و فرزندآوری، باید به نقش عواملی چون حمایت اجتماعی و زندگی شغلی و خانوادگی زنان توجه کرد و برای تقویت آن‌ها برنامه­ ریزی و سیاست‌گذاری کرد.

کلیدواژه‌ها

تمایل؛ باروری؛ حمایت اجتماعی. فشار اجتماعی؛ نگرانی از فرزندآوری

مراجع