تحلیل تئوری فیشر در اقتصاد ایران (کاربرد الگوی VAR و VECM)

اقتصاد پولی مالی

مقاله 10، دوره 29، پاییز و زمستان 1401 - شماره پیاپی 24، آذر 1401، صفحه 292-326   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/mfe.2023.74290.1151

نویسندگان

سمیرا متقی^{* 1}؛ سمانه طالعی اردکانی²؛ رمضان غلامی³

¹استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران ایران

²مربی گروه اقتصاد، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران

³استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران

چکیده

بر اساس تئوری فیشر، یک واحد افزایش در تورم انتظاری موجب یک واحد افزایش در نرخ بهره اسمی شده و نرخ بهره واقعی، که نقش اصلی در شکل دهی به رفتار سرمایه گذاری و پس انداز دارد، ثابت می ماند و این عامل، اگر چه تورم را افزایش می دهد، منجر به خنثی بودن سیاست های پولی می شود؛ از طرفی، بر اساس نظریه مقداری پول و ارتباط مستقیم میان سرعت گردش پول و سطح عمومی قیمتها و همچنین، اثرگذاری مستقیم سرعت گردش پول از نرخ بهره، انتظار می رود که افزایش نرخ بهره، نرخ تورم را افزایش دهد. این اثرگذاری نرخ بهره بر شاخص تورم (از نظر برخی از اقتصاددانان)، فقط مربوط به تورم نبوده و سایر متغیرهای کلان اقتصادی را تحت تأثیر قرار می دهد اما موضوع قابل توجه در این میان، نوع ، نحوه و میزان این اثرگذاری در کوتاه مدت و بلندمدت می باشد که در تحقیق حاضر با استفاده از روش VAR و VECM ، مورد بررسی قرار می گیرد.
نتایج حاصل از تحقیق، تأیید تئوری فیشر در اقتصاد ایران را هم در کوتاه مدت و هم در بلندمدت، نشان می دهد و مطرح می کند که بین متغیر نرخ بهره و شاخص تورم در اقتصاد ایران، ارتباط مثبت و معنی داری وجود دارد بعلاوه، نوسانات متغیر نرخ بهره، سایر شاخص های اقتصاد کلان را تحت الشعاع خود قرار می دهد به صورتیکه، این ارتباط برای شاخص رشد اقتصادی و سرمایه گذاری فیزیکی به صورت معکوس و برای شاخص نرخ تورم، مستقیم می باشد؛

کلیدواژه‌ها

نرخ بهره؛ نرخ تورم؛ الگوی VAR

مراجع

Abu Nouri, A. A.; Sajjadi, S.; & Mohammadi, T. (2012). The relationship between the inflation rate and the interest rate of bank deposits in Iran's banking system, Financial and Economic Policy Quarterly, first year, number 3, pp. 52-23. (In Persian).

Alavi, V., & Naghilu, A. (2015). Investigating the relationship between exchange rate, interest rate and inflation in selected Asian developing countries by using panel models, 3rd International Green Economy Conference. (In Persian).

Anari, A., & Kolari, J. (2016). Dynamics of interest and inflation rates. Journal of Empirical Finance, 39, 129-144. (In Persian).

Assefa, T. A., Esqueda, O. A., & Mollick, A. V. (2017). Stock returns and interest rates around the World: A panel data approach. Journal of Economics and Business, 89, 20-35.

Barzani, M., & Izadkhasti, H. (2015). An Analysis Role of Interest Rate in Economic Banks of the Capitalist System: Islamic Approach, Journal of Islamic Economics, 44:77.

Filis, G., & Chatziantoniou, I. (2014). Financial and monetary policy responses to oil price shocks: evidence from oil-importing and oil-exporting countries. Review of Quantitative Finance and Accounting, 42, 709-729.

Ghafari, H.; Saadat Mehr, M.; Suri, A.; & Ranjbar Fallah, M. R. (2017). Investigation of the effect of increase in interest rate of bank deposits on macroeconomic variables of Iran, Applied Economic Studies of Iran, Year 5, Number 18, pp. 132-109. (In Persian).

Haji Ghasemi, S., Nejati, M., and Salehi Asfiji, N. (2016). Evaluation of the effects of real interest rate and legal reserve rate on selected macroeconomic variables of Iran's economy, Quarterly Journal of Applied Economic Theory, Volume: 4, Number: 3. (In Persian).

Khajeh Mohammad Lo, A., & Kamran, M. (1400). Nonlinear effect of money volume on real exchange rate with emphasis on interest rate and inflation in Iran, Economic Studies and Policies, Volume: 8, Number 1 (15), 221-246. (In Persian).

McKinnon, R. I. (1973). Money and Capital in Economic Development (Washington, DC: Brookings Institution,; and Edward S. Shaw. Financial Deepening in Economic Development.

Menkiu, G. (2009). Macroeconomic Theory, translated by: Hamidreza Arbab, Nei Publishing House, first edition.

Mohammadi, H., & Mahmoudi, M. (2016). Investigating the mutual effects of interest rate with selected macroeconomic variables in Islamic and non-Islamic countries, Economic Modeling Research Quarterly, Volume: 7, Number: 28. (In Persian).

Motaghi, s., Saifi, A., & Ebrahimi, S. (2019). The Relationship between Trade Openness and Inflation in Selected Developing and  Developing Countries. Iranian Journal of Economic Research, 86(26): 190-212

Nibeza, S., & Tumusherure, W. (2015). The impact of monetary policy on Rwanda’s economy: analysis of vector error correction model (1980-2006). International Journal of Contemporary Applied Sciences, 2(5), 12-28.

Obamuyi, T. M., & Olorunfemi, S. (2011). Financial reforms, interest rate behaviour and economic growth in Nigeria. Journal of applied finance and banking, 1(4), 39.

Precious, C., & Makhetha-Kosi, P. (2014). Impact of monetary policy on economic growth: A case study of South Africa. Mediterranean journal of social sciences, 5(15), 76.

Rabiei, M., & Bidabad, B. (2016). Relationship between exchange rate and interest rate in Iranian economy (revaluation and development of quantitative money theory), Economic Research, 32: 67-96. (In Persian).

Sadeghi, A. R.; Marzban, H.; Samadi; A. H.; Azarbaijani, K.; & Marzban, H. (2022). Relationship between capital market, bank deposit and currency speculation: emphasizing the role of interest rate in Iran's economy, period: 26, number 87, 76-41. (In Persian).

Saeedi, P., Mazhari, R., & Valian, H. (2016). Investigating Relationship Between Inflation Rate and Interest Rate Based on Fisher's Theory in Iran Economic. Financial knowledge (financial studies), 5 (19): 83-98. (In Persian).

Shareef, K. H., & Shijin, S. (2017). The term structure of interest rates and macroeconomic factors: Evidence from Indian financial market. Borsa Istanbul Review, 17(4), 249-256.

Taghinejad O.; Elham, V., & Elham, K. (2022). Interest rate and output gap: Is the credibility of the central bank important?, Money-Banking Research, No. 49, 421-452. (In Persian).

Udoka, C., & Roland, A. (2016). “The effect of interest rate fluctuation on the economic growth of Nigeria”. Journal of Economics and Sustainable Development, 5(15): 98-116.