تحلیل شبکه اعتماد در بین بهره‌برداران جنگل و مرتع حوزه آبخیز قلعه شاهین شهرستان سرپل ذهاب (موردمطالعه: روستای نقاره کوب)

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 3، دوره 12، شماره 4 - شماره پیاپی 48، زمستان 1402، صفحه 53-77   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2023.80769.1329

نویسندگان

سمیه شهبازی¹؛ علی اصغر میرک زاده^{* 2}؛ فرحناز رستمی²

¹دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

²دانشیار ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

پژوهش حاضر، به تحلیل شبکۀ اعتماد بین بهره‌برداران محلی جنگل و مرتع روستای نقاره کوب در حوزه آبخیز قلعه شاهین شهرستان سرپل ذهاب پرداخته است. نوع پژوهش آمیختۀ موازی است. جامعۀ آماری بهره‌برداران جنگل و مرتع روستای نقاره کوب حوزه آبخیز قلعه شاهین شهرستان سرپل ذهاب (534 = N نفر) بودند که طبق جدول کرجسی و مورگان 223= n نفر به‌صورت تصادفی، انتخاب شدند. سپس با رویکرد شبکه­ای کل و با استفاده از تکنیک گلوله برفی 39 نفر از بهره­برداران موردمطالعه قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده­ها مصاحبه ساختارمند تا رسیدن به اشباع داده و پرسشنامه تحلیل شبکه­ای بود. شاخص‌های تراکم، اندازه، انتقال‌یافتگی، دوسویگی، مرکزیت و مفاهیم نقاط برشی و حفره‌های ساختاری موردمطالعه و یافته­های این تحقیق با کمک نرم‌افزار UCINET و NetDraw، SPSS مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته­ها نشان می‌دهد میزان اعتماد بین بهره‌برداران محلی در سطح متوسط ارزیابی شد و در بین انواع اعتماد، اعتماد ارتباطی و اعتماد رویه­ای بیشتر از دیگر انواع اعتماد بود و کمترین نوع اعتماد، اعتماد گرایشی بود. در شبکۀ اعتماد با تراکم پایین، پایداری شبکه (دوسویگی) متوسط بوده و افراد کمتری از طریق واسطه­ها با هم در ارتباط هستند (انتقال‌یافتگی ضعیف) ازاین‌رو تعادل شبکه ضعیف بوده و سرعت گردش اطلاعات در شبکه متوسط تا پایین است. نتایج تحقیق، مؤید درصد بالای تمرکز در پیوندهای درونی نسبت به پیوندهای بیرونی است؛ بنابراین، الزامی است با تشکیل یک شبکه متعادل و پایدار اعتماد و در نظر گرفتن کنشگران کلیدی، بتوان به مدیریت مؤثر تضادها در این حوزه پرداخت.

کلیدواژه‌ها

اعتماد؛ سرمایه اجتماعی؛ منابع طبیعی؛ مدیریت تضاد؛ تحلیل شبکه اجتماعی

مراجع