شناسایی عوامل محرک گسترش و رشد آتی محدودههای شهری (نمونۀ موردی: گسترش محدودۀ شهر زاهدان) | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 4، دوره 21، شماره 1 - شماره پیاپی 42، بهار 1402، صفحه 105-142 اصل مقاله (1.43 M) | ||
| نوع مقاله: مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2023.74275.1098 | ||
| نویسندگان | ||
| عطااله اکبری1؛ محمد اسکندری ثانی* 2؛ مرتضی اسماعیلنژاد2 | ||
| 1دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران | ||
| 2دانشیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، ارزیابی و شناسایی روند الگوهای تاریخی رشد شهر، شبیهسازی و پیشبینی اندازه و نحوه رشد آینده شهر زاهدان است و به دنبال بررسی و شناسایی عوامل مداخلهگر در تعیین جهت هوشمندانه محدودههای شهری است. در این پژوهش قصد پاسخگویی به این سؤال کلیدی است که آیا رشد محدوده شهری زاهدان مطابق با الگوهای تدارک و برنامهریزی شده و همسان با جمعیت است؟ پژوهش حاضر از طریق جمعآوری دادههای اسنادی و تصاویر سنجشازدور ماهواره لندست طی دورههای دهساله زمانی از 1370 تا 1400 و کاربست مدل SLEUTH-3R برای بررسی روند رشد محدوده شهر در گذشته و پیشبینی آینده آن تا سال 1430 و استفاده از نرمافزارهای تخصصی تجزیه و تحلیل دادههای مکانی ArcGIS و Envi انجام شد. نتایج نشان داد، روند رشد تاریخی شهر زاهدان بیشتر براساس رشد ارگانیک، رشد براساس گرایش به جاده و رشد مناطق شهری بهصورت لبهای و رشد آتی شهر بهصورت درونی و سپس در کنارههای بافت موجود خواهد بود. نتایج رشد آینده شهر زاهدان نشان داد، رشد بیشتر به سمت غرب و بخشهایی از جنوب خواهد بود که با در نظر گرفتن مطلوبیت توسعه اراضی در نیمه غربی الگو و میزان رشد محدوده در آینده را منطقی و مناسب میکند. نتایج برآوردهای آتی رشد محدوده کالبدی و جمعیتی نشانگر کاهش تراکم جمعیت به میزان 57 نفر در هکتار از 89 نفر در هکتار خواهد بود. این مقدار نشانگر سبقت میزان رشد فیزیکی شهر از رشد جمعیتی آن و به معنای گسترش افقی شهر و پراکندهرویی بیشازحد شهر زاهدان است. با توجه به پژوهش انجام شده، بهترین گزینه برای توسعه شهر زاهدان، توسعه درونی یا توسعه میانافزا است که در زمینهای بایر و خالی درون شهر اتفاق میافتد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رشد شهر؛ مدلسازی؛ شبیهسازی؛ مدل SLEUTH-3R؛ شهر زاهدان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 767 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,066 |
||