اثر کاربرد باکتری‌های محرک رشد گیاه و محلول‌پاشی اسیدهای آمینه بر ویژگی‌های رشد، عملکرد و ارزش غذایی در برنج (Oryza sativa L.)

پژوهشهای زراعی ایران

مقاله 5، دوره 21، شماره 3 - شماره پیاپی 71، پاییز 1402، صفحه 333-346   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jcesc.2023.81340.1230

نویسندگان

رسول آشوری¹؛ هرمز فلاح^{* 1}؛ یوسف نیک‌نژاد^{1، 2}؛ داوود براری تاری¹

¹گروه زراعت، واحد آیت الله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

²مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، واحد آیت‌اله آملی، دانشگاه آزاد اسلامی، آمل، ایران

چکیده

باکتری‌های محرک رشد گیاه و اسیدهای آمینه می‌توانند به‌عنوان یک رویکرد عملی و سازگار با محیط‌زیست جهت بهبود رشد و عملکرد گیاهان زراعی مورد استفاده قرار گیرند. به‌منظور بررسی اثرات کاربرد سویه‌های باکتری‌های محرک رشد گیاه و محلول‌پاشی اسیدهای آمینه بر رشد، عملکرد و محتوای عناصر غذایی دانه در برنج رقم هاشمی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خردشده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه‌ای شالیزاری واقع در شهرستان آمل طی دو سال 1398 و 1399 اجرا شد. باکتری‌های محرک رشد گیاه در پنج سطح (شاهد بدون باکتری [B₀]، Pantoea agglomerans strain O4 [B₁]،Pseudomonas putida strain P13 + Pantoea agglomerans strain P5 [B₂]، Pseudomonas koreensis strain S14 + Pseudomonas vancouverensis strain S19 [B₃] و ترکیب سویه‌های مختلف [B₄]) به‌عنوان عامل اصلی و محلول‌پاشی اسیدهای آمینه در چهار سطح (شاهد بدون محلول‌پاشی اسیدهای آمینه [A₀]، محلول‌پاشی متیونین [A₁]، لیزین [A₂] و متیونین + لیزین [A₃]) به‌عنوان عامل فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که کاربرد تلفیقی سویه‌های باکتری مورد مطالعه (B₄) منجر به افزایش معنی‌دار طول خوشه (24.22 سانتی‌متر)، تعداد دانه پر در خوشه (60.30 دانه پر)، وزن هزار دانه (28.52 گرم)، عملکرد دانه (5097.50 کیلوگرم در هکتار) و بهبود محتوای عناصر نیتروژن (1.61 درصد)، فسفر (7.04 درصد) و پتاسیم (1.53 درصد) در دانه برنج در مقایسه با تیمارهای کاربرد جداگانه سویه‌های باکتری و هم‌چنین تیمار شاهد (بدون باکتری) شد. محلول‌‎پاشی ترکیبی اسیدهای آمینه متیونین و لیزین منجر به تولید بیشترین مقدار وزن هزار دانه (26.90 گرم)، عملکرد دانه (4844.73 کیلوگرم در هکتار) و محتوای نیتروژن در دانه (1.040 درصد) گردید. با توجه به نتایج مطالعه حاضر، کاربرد ترکیبی سویه‌های باکتری (P. agglomerans strain O4+ P. putida strain P13 + P. agglomerans strain P5+ P. koreensis strain S14 + P. vancouverensis strain S19) و محلول‌پاشی توأم اسیدهای آمینه متیونین و لیزین می‌تواند نقش مهمی در بهبود رشد، عملکرد و جذب عناصر غذایی در دانه برنج رقم هاشمی داشته باشد.

کلیدواژه‌ها

باکتری افزاینده رشد گیاه؛ عملکرد دانه؛ غلظت NPK؛ لیزین؛ متیونین

مراجع