تحلیل گفتمان انتقادی خطبه دمشقیة امام سجاد(ع) براساس نظریه نورمن فرکلاف | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| مقاله 10، دوره 55، شماره 1 - شماره پیاپی 110، تیر 1402، صفحه 199-221 اصل مقاله (615.08 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2023.79718.1416 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده زهرا مکی1؛ حسن عبدالهی* 2؛ سید حسین سیدی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 3استاد دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| امام سجاد(ع) در پرخفقان‌ترین دوران امامت کردند؛ بااین‌حال از رشد جامعه و مبارزه با طاغوت غفلت نورزیدند. درک چندانی از جهاد روشنگرانهٔ ایشان وجود ندارد، لذا انجام چنین پژوهش‌هایی ضرورت می‌یابد. در واقع مسئلهٔ اساسی در این‌گونه پژوهش‌ها این است که با بهره‌گیری از نظریات جدیدِ حوزه‌های مختلف و با نگاهی برون‌دینی، به مباحث دینی و طرح مباحث جدید یا اثبات مطالب گذشته اهتمام ورزیده شود. در این جستار نیز از نظریهٔ تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف بهره گرفته‌ایم. فرکلاف در نظریهٔ خود قائل به سه مرحلهٔ توصیف، تفسیر و تبیین است. به‌روش تحلیلی‌توصیفی برمبنای نظریهٔ فرکلاف در مرحلهٔ توصیف و تفسیر روشن می‌شود که این خطبه ازنظرِ روابط معنایی، عبارت‌بندی‌ها، بار ایدئولوژیک و ارزش استعاری واژگان، وجوه امری و خبری، معلوم و مجهولی افعال و تأکید و... متناسب با بافت و هدف خطابه‌گویی است. روابط بینامتنی آن با قرآن و مناظرات امیرمؤمنان(ع) و امام مجتبی(ع) با معاویه نیز مشهود است. در بخش تبیین نیز تأثیرگذاری کلام امام بر جوّ حاکم و تغییر آن با شواهد تاریخی و مستند نشان داده شده است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تحلیل گفتمان انتقادی؛ ایدئولوژی؛ خطبهٔ دمشقیه؛ امام سجاد؛ فرکلاف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,514 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 21,816 |
||