ارزیابی شاخص فقر آب کشاورزی استان همدان و شناسایی مولفه‌های بحرانی | ||
| فصلنامه آب و توسعه پایدار | ||
| مقاله 6، دوره 10، شماره 1 - شماره پیاپی 27، بهار 1402، صفحه 45-56 اصل مقاله (496.07 K) | ||
| نوع مقاله: فنی و ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jwsd.v10i1.2207-1165 | ||
| نویسندگان | ||
| عاطفه دماوندی1؛ حشمت اله سعدی* 2؛ کریم نادری مهدیی3؛ عاطفه ملکیان4 | ||
| 1دانشجوی دکتری ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 2دانشیار، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 3استاد، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 4استادیار مجتمع آموزش عالی نهاوند، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| باتوجهبه افزایش جمعیت، محدود بودن ظرفیت منابع آبی و تغییر اقلیم بروز خشکسالی اجتناب ناپذیر خواهد بود، این مهم سبب ایجاد حساسیت متخصصان توسعه درباره این منبع حیات بخش و تنظیم چهارچوب عرضه منابع آبی شده است. در این راستا بهره‌گیری شاخصی چند بعدی در قالب پنج محور اصلی در برگیرنده منابع، دسترسی، مصرف، ظرفیت و محیطزیست، بهمنظور بررسی عوامل موثر در بحران آب کشاورزی ارزیابی دسترسی به منابع آب کشاورزی و همچنین بررسی کمبود آب در سطح فرامنطقه‌ای سودمند خواهد بود. بنابراین در این مقاله با هدف محاسبه شاخص فقر آب کشاورزی ابعاد مختلف موثر بر فقر آبی بررسی و سپس به تبیین شاخص‌های بحرانی در شهرستان‌های مورد مطالعه پرداخته شد. نتایج پژوهش نشان داد، شهرستان کبودراهنگ به دلیل ضعف در دو مولفه محیطزیست (مصرف زیاد سموم و کود و کیفیت پایین آب) و دسترسی (دسترسی کشاورز به آب و پتانسیل زمین) با فقر آب کشاورزی معادل 42/06 وضعیت بحرانی‌تری نسبت به سایر شهرستانها دارد. شهرستان ملایر به دلیل دسترسی بهتر به منابع و کسب امتیاز بالاتر در مولفه محیطزیست از دیدگاه شاخص فقر آبی وضعیت مطلوب‌تری دارد. همچنین یافته‌ها نشان‌دهنده ضعف مدیریت مصرف منابع آب و پایین بودن ظرفیت انسانی و واقعی (توان کشاورز برای مدیریت کردن آب کشاورزی در سطح مزرعه) در شهرستان‌های مورد مطالعه است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بحران خشکسالی؛ دسترسی به منابع آبی؛ فقر آبی؛ کمبود آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,203 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,620 |
||