ارزیابی تأثیر تاریخ کاشت و کاربرد کود نیتروژن بر بهره‌وری نیتروژن در کاملینا (Camelina sativa L.)

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 10، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 60، تابستان 1403، صفحه 391-402   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2023.82003.1154

نویسندگان

فرزاد مندنی^{* 1}؛ محسن پاشایی¹؛ دانیال کهریزی²

¹گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

²گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

چکیده

این مطالعه به‌منظور بررسی تأثیر تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر کارآیی جذب و مصرف نیتروژن گیاه کاملینا در شرایط مزرعه دیم تحت شرایط اقلیمی شهرستان کرمانشاه در سال زراعی 99- 1398 انجام شد. آزمایش به‌صورت کرت_‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه رازی انجام شد. فاکتور کرت اصلی، تاریخ کاشت (سوم آبان، 18 آبان و 30 آبان ماه) و فاکتور کرت فرعی، سطوح کود نیتروژن (0، 50، 100، 150 کیلوگرم در هکتار) بود. صفات مورد ارزیابی عبارت از درصد پروتئین دانه، عملکرد پروتئین دانه، شاخص برداشت نیتروژن و کارآیی جذب، مصرف و بهره‌وری نیتروژن بودند. نتایج نشان داد که تاریخ کاشت و کود نیتروژن بر صفات مورد بررسی تأثیرگذار بودند. در تیمار حداکثر مصرف کود نسبت به شاهد، درصد و عملکرد پروتئین دانه به‌ترتیب 0/39 و 8/128 درصد افزایش یافتند. بیشترین میزان کارآیی جذب (81/0 کیلوگرم نیتروژن کل گیاه بر کیلوگرم نیتروژن خاک) و مصرف نیتروژن (4/11 کیلوگرم دانه بر کیلوگرم نیتروژن) مربوط به تاریخ کاشت 18 آبان و کمترین آن در تاریخ کاشت 30 آبان مشاهده شد. افزایش میزان مصرف کود نیتروژن باعث کاهش کارآیی جذب (8/64 درصد)، مصرف (7/63 درصد) و بهره‌وری (3/51 درصد) نیتروژن در تیمار 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در مقایسه با تیمار عدم مصرف نیتروژن شد. به‌طور کلی، نتایج این مطالعه نشان داد که بازدهی صفات مورد ارزیابی در تاریخ کاشت دوم بالاتر بود و با افزایش میزان مصرف نیتروژن، بهره‌وری نیتروژن کاملینا به‌تدریج کاهش یافت.

کلیدواژه‌ها

شاخص برداشت نیتروژن؛ عملکرد پروتئین دانه؛ کارآیی جذب نیتروژن؛ کارآیی مصرف نیتروژن

مراجع