تحلیل فضایی شاخص‌های مسکن پایدار در کلان‌شهر تهران

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 9، دوره 21، شماره 2 - شماره پیاپی 43، تابستان 1402، صفحه 257-286   

نوع مقاله: مطالعه موردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2023.82420.1278

نویسندگان

اسماعیل صفرعلی زاده¹؛ رباب حسین زاده^{* 2}

¹استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

²استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

توجه به پایداری بخش مسکن به‌عنوان مهم­ترین عنصر شهری در توسعه پایدار شهری، از اساسی­ترین وجه آن شناخته می­شود؛ ازاین‌رو شناخت شاخص­های مسکن مناسب و تلاش در جهت تحقّق سکونتگاه مطلوب، امر مهمی در بحث توسعه پایدار شهری است. با توجه به اهمیت مسکن در ساختار شهرهای امروزی و زندگی شهروندان توجه به اصول توسعه پایدار در جهت عدالت فضایی و اجتماعی و ساختار کالبدی شهرها، مطلوبیت کمّی و کیفی کاربری‌ها به­ویژه کاربری مسکونی و مقوله مسکن امری مهم است؛ ازاین‌رو هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل فضایی شاخص­های مسکن پایدار در کلان‌شهر تهران بود. روش این تحقیق، از نوع توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف­گذاری کاربردی بود. در این پژوهش، برای بررسی و تحلیل فضایی شاخص­های مسکن پایدار در مناطق 22 گانه کلان‌شهر تهران از مدل­های کمی آنتروپی، تحلیل رابطه خاکستری (GRA)، آمار خودهمبستگی فضایی موران و از نرم‌افزار ArcGis استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که الگوی توزیع فضایی شاخص­های مسکن پایدار در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران به‌صورت خوشه­ای است و مناطق 1، 22 و 21 به‌ترتیب با کسب میزان رتبه خاکستری 638/0، 554/0 و 550/0 از لحاظ برخورداری از شاخص­های موردمطالعه در رتبه­های اول تا سوم و در وضعیت مطلوب قرار دارند. از نظر آماری حدود 4/0 درصد از مناطق در وضعیت مطلوب، 41/0 درصد در وضعیت نیمه‌مطلوب و 45/0 درصد در وضعیت نامطلوب قرار دارند. از نظر جغرافیایی مناطق جنوب شرقی تهران در وضعیت نامطلوب قرار دارد و از شمال به جنوب و از غرب به شرق تهران از نظر شاخص‌های مسکن پایدار کاسته شده است.
 

کلیدواژه‌ها

مسکن؛ مسکن پایدار؛ تحلیل رابطه خاکستری (GRA)؛ تحلیل خودهمبستگی فضایی؛ تهران

مراجع