برخی شاخص‌های تغذیه‌ای لمبه‌ی گندمTrogoderma granarium (Everts) (Coleoptera: Dermestidae) روی دانه‌ی ژنوتیپ‌های مختلف گندم

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 4، دوره 37، شماره 2 - شماره پیاپی 60، تابستان 1402، صفحه 159-164   

نوع مقاله: کوتاه پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2023.81101.1130

نویسندگان

بهرام ناصری^* ؛ سویل نوروزی نیا؛ سید علی اصغر فتحی؛ هوشنگ رفیعی دستجردی

گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

چکیده

لمبه­ی گندم Trogoderma granarium (Everts) یکی از آفات مهم غلات انباری در ایران و بسیاری از نواحی گرمسیری و نیمه­گرمسیری جهان می‌باشد. مطالعه­ی شاخص‌های تغذیه‌ای حشرات و اثرات متقابل بین گیاه- گیاهخوار، یکی از روش‌های مهم اندازه‌گیری مقاومت آنتی‌بیوزی ارقام گیاهی است. در این تحقیق، شاخص‌های تغذیه‌ای لاروهای سن پنجم T. granarium روی دانه­ی هفت ژنوتیپ گندم (ارقام حیدری، آفتاب، تیرگان، گاسکوژن و کوهدشت و لاین­های N-91-9 و N-92-19) در شرایط کنترل شده بررسی شد. بدین منظور، وزن لاروهای سن پنجم قبل و بعد از تغذیه محاسبه شد، سپس مقدار دانه­های خورده شده توسط لاروها از طریق محاسبه­ی اختلاف وزن دانه­های داده شده به لارو و وزن دانه­های باقی­مانده در انتهای آزمایش تعیین شد. لاروهای پرورش­یافته روی لاین N-91-9 کمترین وزن غذای خورده شده را در مقایسه با سایر ژنوتیپ­ها داشتند. لاروهای تغذیه­شده با رقم گاسکوژن بیشترین افزایش وزن و لاروهای تغذیه­شده با لاین N-91-9 و ارقام حیدری و آفتاب کمترین افزایش وزن را در مقایسه با سایر ژنوتیپ­ها دارا بودند. بیشترین میزان بازدهی تبدیل غذای خورده شده روی ارقام تیرگان و گاسکوژن و کمترین مقدار آن روی ارقام آفتاب و حیدری مشاهده شد. بیشترین مقدار نرخ مصرف نسبی روی رقم گاسکوژن و لاین N-92-19 و کمترین آن روی لاین N-91-9 و ارقام حیدری و آفتاب ثبت شد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان­دهنده­ی مقاومت بالاتر لاین N-91-9 و ارقام حیدری و آفتاب در برابر تغذیه­ی T. granarium می­باشد. از این ارقام می‌توان در تولید محصولات تراریخته در برنامه­های مهندسی ژنتیک برای به حداقل رساندن خسارت این آفت کلیدی استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

رقم گندم؛ لمبه‌ی گندم؛ کارایی تغذیه‌ای؛ وزن لارو

مراجع