معرفی روش درون‌شیشه‌ای آزمون بیماری‌زایی قارچ Ascochyta rabiei روی برگ‌های جدا شده ارقام نخود مقاوم و حساس | ||
| پژوهش‌های حبوبات ایران | ||
| دوره 14، شماره 2 - شماره پیاپی 28، دی 1402، صفحه 209-220 اصل مقاله (624.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات کوتاه | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.2023.77619.1039 | ||
| نویسندگان | ||
| فریبا رمضانی خوزستانی1؛ فاطمه ذاکر تولایی* 1؛ فرهاد شکوهی فر2؛ مجتبی ممرآبادی3 | ||
| 1گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی شیروان، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران | ||
| 2گروه پژوهشی بقولات، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 3گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| شناسایی منابع مقاومت به بیماری برق‌زدگی با انجام آزمایش‌های بهگزینی در شرایط آلودگی مصنوعی عامل بیماری یکی از روش‌های مرسوم در اصلاح نباتات به‌شمار می‌رود. هزینه‌بر بودن و مخاطرات ظهور و گسترش پاتوتیپ‌های جدید در اثر استفاده از پلات‌های آلوده، از جمله محدودیتهای مطالعات بهگزینی محسوب می‌شوند. فراهم شدن یک روش بهگزینی قابل اعتماد در شرایط درون شیشهای می‌تواند علاوه‌بر سرعت بخشیدن به برنامه‌های اصلاحی، بسیاری از این محدودیت‌ها را برطرف نماید. بدین منظور، ابتدا ماندگاری و احتمال رشد آلودگی‌های سطحی و درونزاد، روی برگ‌های جدا شده از گیاهچه‌های رشد یافته در شرایط گلخانه مربوط به دو ژنوتیپ نخود به‌نام‌های MCC133 (مقاوم) و ILC1929 (حساس) پس از ضدعفونی سطحی و کشت در شرایط درون شیشهای بدون بستر کشت مغذی، مورد بررسی قرار گرفت. همچنین شدت و سرعت بروز علائم بیماری ناشی از مایه‌زنی قارچ Ascochyta rabiei به دو روش قطره‌ای و غوطه‌وری مورد مقایسه قرار گرفت. به‌علاوه امکان تمایز ژنوتیپ‌های مقاوم و حساس در پاسخ به پاتوتیپ PI بررسی شد. در مرحله پایانی، امکان تمایز پاتوتیپ‌های مختلف قارچ بر اساس قدرت بیماری‌زایی روی رقم مقاوم، ارزیابی شد. نتایج نشان داد که برگ‌های جدا شده از گیاه تا پس از گذشت 10 روز در شرایط درون شیشه بدون مواد مغذی و بدون بروز علائم کمبود قابل نگهداری هستند و روش آماده‌سازی برگ‌ها از بروز هرگونه آلودگی سطحی جلوگیری نموده است. نتایج آزمون بیماری‌زایی نشان داد که تلقیح به‌روش غوطه‌ورسازی در مقایسه با روش قطره‌ای با راندمان بالاتری سبب بروز علائم می‌شود. در مجموع، این نتایج نشان می‌دهد که روش آزمون بیماری‌زایی درون شیشهای ابداع شده به‌خوبی قادر است، ارقام را بر اساس سطح مقاومت از یکدیگر متمایز نماید و بر این اساس، می‌توان از این روش در مطالعات بهگزینی و ارزیابی سطح مقاومت نمونه‌های گیاهی در مقابل آلودگی با جدایه‌های قارچ A. rabiei استفاده نمود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| بهگزینی درون شیشه؛ بیماری برق‌زدگی نخود؛ تمایز سطح مقاومت؛ درجه خسارت کمّی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 59,078 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 45,657 |
||