سناریوهای فراروی بحران آب در شهرستان تایباد با رویکرد آیندهپژوهی | ||
| جغرافیاوتوسعه ناحیه ای | ||
| مقاله 12، دوره 21، شماره 3 - شماره پیاپی 44، پاییز 1402، صفحه 335-364 اصل مقاله (825.45 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی- مطالعه موردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jgrd.2023.83607.1307 | ||
| نویسندگان | ||
| مراد کاویانی راد* 1؛ حمیدرضا گلثومیان2؛ زکیه آفتابی2 | ||
| 1دانشیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| درهمتنیدگی آب با توسعه، منابع آب شیرین را در کانون توجه جوامع انسانی و واحدهای سیاسی-فضایی بهویژه در مناطق کم بارش جهان، قرار داده است. طی چند دهه اخی، شهرستان کمبارش تایباد در خاور ایران، با بحران آب روبهرو شده است. مقاله حاضر به تدوین سناریوهای فراروی بحران آب در شهرستان تایباد میپردازد. روششناسی حاکم بر پژوهش توصیفی-تحلیلی است. دروندادههای مورد نیاز پژوهش (داده و اطلاعات) با روش کتابخانهای و میدانی (مصاحبه و پرسشنامه) گردآوری و با بهرهگیری از نرمافزارهای Micmac و ScenarioWizard بررسی و مطالعه شده است. نتایج پژوهش نشان داد که مصرف بیرویه منابع آب در بخش کشاورزی، مدیریت ناکارآمد منابع آب، تلاش برای توسعه نامناسب، برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی، کمتوجهی به بحران آب در برنامههای توسعه و دگرش اقلیم از پیشرانهای کلیدی مؤثر بر بحران آب در شهرستان تایباد است. در راستای پیشرانهای کلیدی و حالتهای احتمالی ممکن، خروجی نرمافزار Scenario Wizard در قالب سناریوهای قوی و محتمل، نشان داد که از 18 وضعیت حاکم بر صفحه سناریو، وضعیتهایی که سناریوهای فراروی بحران آب در شهرستان تایباد را بحرانی بیان میکنند، بیشترین وضعیتهای احتمالی ممکن را در بر میگیرند و 88/38 درصد از وضعیتهای حاکم بر صفحه سناریو را به خود اختصاص دادند. پیشبینی آینده تحولات پیونددار با بحران آب از دید آیندهپژوهی نیازمند پرداختن به سیاستهای مدیریتی و اقتصادی دولت و کارگزاران ملی-محلی در مدیریت بهینه منابع آب و کنترل بازتابهای بحران یاد شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران آب؛ رویکرد آیندهپژوهی؛ وضعیت بحرانی و شهرستان تایباد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,220 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,358 |
||