ارزیابی ویژگی‌های کیفی نخ ابریشم در آمیخته‌های کرم ابریشم ایرانی

پژوهشهای علوم دامی ایران

مقاله 8، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 58، تیر 1403، صفحه 259-276   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijasr.2023.83618.1165

نویسندگان

سید حسین حسینی مقدم^{* 1، 2}؛ رامین عبدلی³؛ کامران محفوظی^{4، 5}

¹گروه علوم دامی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

²گروه پژوهشی ابریشم، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

³مرکز تحقیقات ابریشم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، گیلان، ایران

⁴گروه مهندسی نساجی، دانشکده فنی، دانشگاه گیلان، رشت ایران

⁵گروه پژوهشی ابریشم، دانشکده فنی، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

در پژوهش حاضر، با هدف دستیابی به اطلاعات کیفیت نخ آمیخته‌های کرم ابریشم ایرانی، 72 هیبرید جدید به‌علاوه هشت هیبرید تجاری فعلی برای شش ویژگی نخ ابریشم شامل قطر (YS)، طول (YL)، استحکام کششی (YTS)، درصد ازدیاد طول (EP)، وزن (YW) و درصد ابریشم خام (RSP) ارزیابی شدند. ٢٠٠ عدد پیله از بین پیله­های خوب هر هیبرید نمونه‌برداری و به آزمایشگاه ارسال شد. سه تکرار ٢١ پیله­ای با استفاده از پیله­های هم‌شکل و هم‌اندازه نخ‌ریسی شدند. نتایج بر مبنای تلفیق داده­های تلاقی دوطرفه (40 آمیخته) نشان داد که بیشترین و کمترین طول و قطر نخ به‌ترتیب مربوط به آمیخته‌های IRA3×IRA10 و 153×154 بود. بیشترین میانگین استحکام کششی نخ (47/3 گرم بر دنیر) برای آمیخته تجاری 103×104 و کمترین (975/2 گرم بر دنیر) برای IRA2×IRA3 بود. بیشترین درصد ازدیاد طول نخ (6/17 درصد) برای آمیخته تجاری 151×154 و کمترین (468/13) مربوط به IRA2×IRA3 بود. بیشترین وزن نخ (59/5 گرم) مربوط به آمیخته IRA5×IRA8 و کمترین میانگین (46/3 گرم) به IRA2×IRA3 تعلق داشت. همچنین درصد ابریشم خام آمیخته IRA5×IRA8 بیشترین (4/41 درصد) و برای IRA2×IRA3 کمترین (86/25 درصد) بود. تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثر تلاقی دوطرفه (reciprocal) برای صفات قطر و استحکام کششی معنی‌دار نبود (P>0.05). علی­رغم رقابت نزدیک آمیخته‌های جدید با آمیخته‌های تجاری، بسیاری از ویژگی­های نخ در آمیخته‌های تجاری تفاوت معنی­داری نسبت به آمیخته‌های جدید داشتند. با این وجود، برخی آمیخته­ها نظیر IRA2×IRA9، IRA2×IRA11، IRA3×IRA4 و IRA4×IRA11 از نظر تمام ویژگی­های نخ، عملکرد قابل قبولی داشتند. 

کلیدواژه‌ها

درصد ابریشم خام؛ طول نخ؛ آمیخته برتر کرم ابریشم؛ آزمون استحکام کششی؛ قطر نخ

مراجع

1. Alipanah, M., Abedian, Z., Nasiri, A., & Sarjamei, F. (2021). Study of seven silkworm varieties performance in Torbat Heydarieh region. Iranian Journal of Animal Science Research, 12(3), 399-409. DOI: 22067/ijasr.v12i3.75418 (In Persian with English Summary)
2. Biabani, M. R., Khezrian, A., Kheirkhah Rahimabad, Y., Shahbazi, F., Tayeb Naeimi, S. K., Sourati Zanjani, R., Jelveh Zideh Saraei, B., Seidavi, A., & Poorghasemi, M. (2021). Comparison about import and inner silkworm’s hybrids. Journal of Animal Environment, 13(1), 387-396. DOI: 22034/aej.2021.134160 (In Persian with English Summary)
3. Giacomin, A., Garcia, J., Zonatti, W., Silva-Santos, M., Costa Laktim, M., & Baruque-Ramos, J. (2017). Brazilian silk production: Economic and sustainability aspects. Procedia Engineering, 200, 89-95.
4. Hosseini Moghaddam, S. H. (2013). Priciples of Silkworm Rearing. 2^nd University of Guilan Press, Guilan, Iran. (In Persian).
5. International Sericultural Commission (2023). Statistics: Global silk industry. from https://www.inserco.org
6. Khordadi, M. R., Hosseini Moghaddam, S. H., Sabouri, A., & Mahfoozi, K. (2023). Commercial silkworm hybrids comparison based on cocoons and silk thread performance of Guilan sericulturists. Animal Production Research, 12(4), 88-103.DOI: 22124/ar.2024.7392 (In Persian with English Summary)
7. Khordadi, M. R., Hosseini Moghaddam, S. H., Sabouri, A., & Mahfoozi K. (2021). Introducing superior silkworm hybrids for different geographical regions of Guilan province. Animal Production Research, 10(2), 25-38. DOI: 22124/ar.2021.17506.1556 (In Persian with English Summary)
8. Lee, Y. W. (2011) Silk reeling and testing manual. FAO, Agricultural Service Bulletin. Rome, Italy.
9. Mavvajpoor, M., Mirhosseini, S. Z., Hosseini Moghaddam, S. H., Nematollahian, S., Rafiee, F., Ghavi Hossein-Zadeh, N., & Kheirkhah Rahimabad, Y. (2021). Rejuvenation and multiple-trait selection in the five Chinese-shape of parental silkworms. Iranian Journal of Animal Science Research, 13(3), 463-474. DOI: 22067/ijasr.2021.38311.0 (In Persian with English Summary)
10. Mirhoseini, S. Z., Mawajpoor, M., Nematollahian, S., Hosseini Moghaddam, S. H., Rafeie, F., Ghavi Hossein-Zadeh, N., & Kheirkhah Rahimabad, Y. (2021) .Study of multiple-trait selection in new Iranian silkworm genotypes- Chinese-shape parents. Animal Production Research, 10(1), 1-11. DOI: 22124/ar.2021.15342.1487 (In Persian with English Summary)
11. Mirhoseini, S. Z., Nematollahian, S., Hosseini Moghaddam, S. H., Ghavi Hossein-Zadeh, N., Abdoli, R., & Kheirkhah Rahimabad, Y. (2022). Comparison of performance of hybrids obtained by crossbreeding of new lines of Iranian silkworm and identification of superior hybrids. Animal Production, 24(1), 1-11. DOI: 10.2205/jap.2022.329135.62 (In Persian with English Summary)
12. Mirhoseini, S. Z., Seidavi, A., Ghanipoor, M., Vishkaei, S., & Bizhannia, A. (2008). Performance of new hybrids of silkworm (Bombyx mor L) in spring and autumn seasons. Journal of Agricultural Knowledge, 17(4), 135-141. (In Persian)
13. Nematollahian, S., Torfeh, A., Mavvajpour, M., Hosseini Moghadam, S. H., & Seidavi, A. (2016). Study of production potential of Iranian and non-Iranian different silkworm hybrids. Journal of Animal Environment, 8(1), 85-94. DOI: 1001.1.27171388.1395.8.1.11.0 (In Persian with English Summary)
14. Shams-Natery, A. (2005). Textile fibers properties (silk). Jahad Daneshgahi Publication, Amirkabir University of Technology. Tehran, Iran. (In Persian).
15. Singh, T., Bhat, M. M., & Ashraf, M. K. (2011). Critical analysis of correlation and heritability phenomenon in the silkworm, Bombyx mori (Lepidoptera: Bombycidae). Advances in Bioscience and Biotechnology, 2(5), 347-353.
16. Talebi, E., & Subramanya (2010). Estimation of genetic parameters for some quantitative traits in mulberry silkworm. American-Eurasian Journal of Agricultural & Environmental Sciences, (2), 225-229.
17. Talebi, E., Khademi, M., Subramanya, G., & Mahesha, H. B. (2011). A study on straight and reciprocal crossing in F1 hybrids using bivoltine and multivoltine silkworm, Bombyx mori (Lep., Bombycidae) races. Journal of Entomological Research, 3(1), 43-50. (In Persian)