تحلیل انگاره و نقش آن در فهم تحولات حدیثی؛ بررسی انگارۀ «شؤم المرأة» | ||
| علوم قرآن و حدیث | ||
| مقاله 1، دوره 56، شماره 1 - شماره پیاپی 112، مرداد 1403، صفحه 9-33 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jquran.2023.82693.1530 | ||
| نویسنده | ||
| علی آهنگ* | ||
| استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، بجنورد، ایران | ||
| چکیده | ||
| روایت «الشؤمُ فی المرأةِ و الفَرَسِ و الدّارِ» روایت مشهوری است که تداعیکنندۀ انگارۀ شومی زنان است. این روایت در منابع اهلسنت به پیامبر(ص) نسبت داده شده و در منابع روایی شیعه گاه از امام صادق(ع) و گاهی از پیامبر(ص) نقل شده است. نتیجۀ تحلیل انگارۀ «شؤم المرأة» و روایات تداعیکنندۀ آن با استفاده از روش توصیفیتحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانهای به این قرار است که بخشی از این روایات، که «روایات مبنا» در ترویج این انگاره محسوب میشوند، در بوم مدینه شکل گرفته و برخی محدثان سرشناس مدینه عامل اصلی ترویج آن بودهاند. تفرّد مطلق در سه طبقۀ نخست راویان و تعارض محتوایی این روایات با نگرش کریمانۀ قرآن و پیامبر(ص) به زنان شاهدی بر ساختگیبودن آنهاست. تعدادی روایات پراکنده نیز وجود دارد که ناظر به «روایات مبنا» شکل گرفته و در حکم واکنش به این انگاره است. این واکنشها را میتوان در چهار دسته تقسیم کرد: واکنشهای مشروط، واکنشهای توضیحی و تعلیلی، واکنشهای تقابلی-اصلاحی و واکنشهای تقابلی-انکاری. تحلیل تاریخی و زبانشناختی این روایات نشاندهندۀ تأخر آنها از روایات دستۀ نخست است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حدیث؛ شؤم المرأة؛ تحلیل انگاره؛ تحلیل اسناد-متن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,177 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 998 |
||