تبیین جامعه شناختی بی تفاوتی سیاسی فرارفتاری برحسب تعیین کننده های اقتصادی

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 6، دوره 20، شماره 3 - شماره پیاپی 45، پاییز 1402، صفحه 183-211   

نوع مقاله: پژوهشی -مطالعه موردی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2023.84083.1411

نویسندگان

کیومرث خزلی¹؛ محمدباقر تاج الدینی^{* 2}؛ زهرا حضرتی صومعه³

¹دانشجوی دکتری گروه جامعه‌شناسی سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ایران

²استادیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی و ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،ایران

³دانشیار گروه جامعه شناسی و علوم اجتماعی، گروه علوم اجتماعی و ارتباطات، دانشکده علوم اجتماعی ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

افزایش­ روند بی ­تفاوتی سیاسی، نظام­های سیاسی جهان معاصر را چنان به چالش کشیده است که به‌ناچار به واکاوی جدی شرایط به‌وجودآورنده آن اقدام کرده ­اند. در همین راستا، پژوهش حاضر به روش کمّی و تکنیک پیمایش به دو سؤال پاسخ می‌دهد. ابتدا آنکه میزان بی‌تفاوتی سیاسی فرارفتاری (احساس بی ­قدرتی، احساس بی­معنایی، احساس بی­ هنجاری، احساس انزوا و احساس از خود بیگانگی) در جوانان مطالعه‌شده تا چه حد است؟ دوم آنکه تعیین­ کننده ­های اقتصادی (کاهش درآمدها، افزایش تورم و عدم منفعت از مشارکت) تا چه حد بر بی­تفاوتی سیاسی فرارفتاری تأثیرگذار بوده‌اند؟ جمعیت آماری پژوهش شامل تعداد 431288 نفر از جوانان  18 تا 29 ساله ساکن شهر کرمانشاه در سال 1401 بود که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه ­گیری خوشه­ای، داده­ها از طریق توزیع 400 پرسش‌نامه محقق­ساخته با روایی 88/0 و پایایی 80/0، گردآوری شد. برای آزمون میزان تأثیر تعیین­ کننده ­های اقتصادی بر افزایش  بی­ تفاوتی سیاسی فرارفتاری در قالب مدلی تجربی از مدل معادلات ساختاری و نرم­افزار AMOS استفاده شد. یافته­های پژوهش در پاسخ به سؤال اول پژوهش نشان داد که میزان بی­تفاوتی سیاسی فرارفتاری جوانان مطالعه‌شده (16/71) درصد است. یافته­های پژوهش در پاسخ به سؤال دوم پژوهش نشان داد که کاهش درآمد با بار عاملی (80/0)، افزایش تورم با بار عاملی (88/0) و عدم منفعت از مشارکت با بار عاملی (71/0) ضمن تأثیرگذاری معنادار بر افزایش بی­تفاوتی سیاسی، درمجموع 62 درصد از افزایش بی­تفاوتی سیاسی فرارفتاری را تبیین کردند. علاوه بر این، مدل ساختاری ضمن پشتیبانی از فرضیه­ پژوهش نشان داد که تعیین­ کننده­ های اقتصادی در رابطه­ همبسته با بار عاملی 79/0 بر بی ­تفاوتی سیاسی فرارفتاری تأثیرگذار هستند. 
 

کلیدواژه‌ها

 بی­ تفاوتی سیاسی فرارفتاری؛ کاهش درآمد؛ افزایش تورم؛ عدم منفعت از مشارکت؛ جوانان شهر کرمانشاه 

مراجع