تبیین حقیقت حکم ارشادی با محوریت درک عقل و بنای عقلا | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 6، دوره 56، شماره 1 - شماره پیاپی 136، بهار 1403، صفحه 137-160 اصل مقاله (969.32 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2023.62531.0 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی کارگریان مروستی1؛ محمدحسن حائری* 2؛ محدتقی فخلعی2 | ||
| 1دانش آموخته گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| چکیده | ||
| ازجمله اصطلاحات پرکاربرد در فقه و اصول در زمینه حکم، دو مصطلح مولوی و ارشادی است. باوجودِ کاربردهای وسیعِ اصطلاح حکم ارشادی در متون اصولی و فقهی، بحث مستقلی راجع به معنا و مفهوم آن مطرح نشده است و این امر زمینه را برای خلط مبحث و عدموضوح مطالبِ مربوط پدید آورده است. با جستوجو در مباحث مرتبط در کتب فقهی و اصولیِ این نتیجه به دست آمده که اصطلاح مولوی یا ارشادی، بین چند معنا اشتراک لفظی یافته است: 1. ارشاد به حکم وضعی؛ 2. ارشاد به حکم شرعیِ الهی در مقابل حکم مولوی حکومتی؛ 3. خیرخواهی دنیوی، بدون تأثیر اخروی؛ 4. ارشاد به ادراک عقلی در کشف حکم شرعی؛ 5. ارشاد به بنای عقلا در فرض استقلال آن در کشف حکم شرعی؛ 6. بیان حکم متقدم یا متأخر از ثبوت حکم شرعی. حاصل تحقیق اینکه وجه مشترک بین این معانی منتفی است و هریک از احکام شرعی ممکن است باتوجهبه یک معنا، ارشادی و باتوجهبه معنای دیگری، مولوی باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکم ارشادی؛ حکم مولوی؛ ارشاد به حکم عقل؛ ارشاد به بنای عقلا؛ ارشاد به مصالح دنیوی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,010 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,889 |
||