الگوی فضایی آسیب پذیری محیط زیست در ایران | ||
| جغرافیا و مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 1، دوره 13، شماره 3 - شماره پیاپی 51، پاییز 1403، صفحه 1-34 اصل مقاله (2.49 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geoeh.2023.84603.1417 | ||
| نویسندگان | ||
| حبیب الله صادقی* 1؛ افشین دانه کار* 2؛ محمدجلال عباسی شوازی3، 4، 5 | ||
| 1دانشجوی دکتری جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2استاد گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| 3عضو آکادمی، موسسه جمعیت شناسی وین، اتریش | ||
| 4استاد گروه جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 5استاد مدعو، موسسه مطالعات جمعیتی، دانشگاه ملی استرالیا، کانبرا، استرالیا | ||
| چکیده | ||
| شناخت سطح خرد آسیب پذیری محیط زیست از لحاظ فنی و نظری بهعنوان نقشه راه دقیق در پایداری محیط زیست عمل می کند. باوجود این ضعف داده و عدم قطعیت روشی فهم درست مسائل ناشی از آن را مغفول گذاشته است. مقاله پیشرو با استفاده از تصاویر ماهواره ای کدنویسی شده گوگل ارث انجین (GEE) و روش خودهمبستگی فضایی گتیس در قالب نظریه ی «آسیب پذیری» به بررسی و تحلیل الگوهای فضایی آسیبپذیری محیطزیست 397 شهرستان ایران طی سال های 1390 تا 1400 می پردازد. نتایج آزمون گتیس نشان دهنده توزیع نابرابر و الگوهای متنوع آسیبپذیری شهرستانهای ایران در ابعاد مختلف ازجمله آلودگی هوا، گازهای گلخانهای، تغییرات دما و بارش، کاهش آبهای زیرزمینی، تهدید تنوع زیستی و فرسایش خاک، بهویژه در مناطق مرکزی، جنوب، شرق و نوار شمالی خواهد بود. به همین ترتیب، این پژوهش با تأکید بر نقش الگوهای فضایی متفاوت در ابعاد «حساسیت» و «قرار گرفتن در معرض خطر»، پیشنهاد میکند که سیاستگذاریهای محیطزیستی در ایران باید با توجه به نابرابریهای فضایی و متناسب با ویژگیهای جمعیتی و بومشناختی هر منطقه تنظیم شوند. این رویکرد میتواند به بهبود ظرفیت سازگاری و کاهش آسیبپذیری محیطزیستی در مناطق بحرانی کمک کند. استفاده از تکنیکهای الگوریتمی برای شاخصسازی آسیبپذیری محیطزیستی و تلفیق دادههای فضایی با تحلیلهای جمعیتی، چارچوبی مؤثر برای پژوهشهای آینده ارائه میدهد که میتواند در برنامهریزیهای ملی و منطقهای بهمنظور کاهش فشارهای محیطی و بهبود پایداری محیط زیستی به کار گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیب پذیری محیط زیستی؛ موتور گوگلارث انجین (GEE)؛ خودهمبستگی مکانی؛ راهبردهای پایداری؛ تفاوتهای منطقهای؛ ظرفیت سازگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,679 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 678 |
||