مرور سیستماتیک و فراتحلیل مطالعات رابطه دین و شادی

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 7، دوره 21، شماره 1 - شماره پیاپی 47، بهار 1403، صفحه 207-243   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/social.2023.81211.1317

نویسندگان

محمد خراسانی¹؛ محسن نیازی²؛ اسداله بابائی فرد³؛ سعیده اسماعیل زاده آشینی^{* 1}

¹دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

²استاد جامعه‌شناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

³دانشیار جامعه‌شناسی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

چکیده

پژوهش حاضر با استفاده از روش فراتحلیل و مرور سیستماتیک می‌کوشد پژوهش‌ها را ترکیب و از مطالعات انجام‌شده درباره رابطه دین و شادی نتیجه‌گیری کند؛ بنابراین، مقالات چاپ‌شده در نشریات علمی-پژوهشی و پایان‌نامه‌های دانشگاهی مرتبط با موضوع مطالعه و مطابق با سایر معیارهای ورود، تشخیص داده شدند، وارد تحلیل شده و پس از غربال از میان 54 اثر، درنهایت مطابق با معیارهای خروج، 14 اثر حائز شرایط تحلیل نهایی دانسته شدند. یافته‌ها بیانگر ناهمگنی اندازۀ اثر و نداشتن سوگیری انتشار مطالعات بررسی شده بودند. سپس، ضریب اندازۀ اثر تصادفی با توجه به ناهمگن بودن مطالعات و نقش تعدیلگر چهار متغیر با به‌کارگیری نسخۀ دوم نرم‌افزارCMA  ارزیابی شد. یافته‌ها نشان دادند اندازه اثر ترکیبی رابطه دین و شادی معادل 311/0 است که برحسب نظام تفسیری کوهن، متوسط ارزیابی می‌شود. همچنین «زمان انجام تحقیقات»، «مکان آن‌ها»« جامعه آماری»، «فیلد مطالعاتی محققان»، متغیرهای تعدیلگر در نظر گرفته شد و ضریب اثر برای طبقات آن‌ها به این صورت محاسبه شد : اندازه اثر ترکیبی تحقیقاتی که قبل از سال 95 به مطالعه پرداخته بودند 455/0 است و بعد از سال 95 ضریب اندازه اثر مطالعات 342/0 است. همچنین، ضریب اثر ترکیبی برای مطالعاتی که در مناطق مرکزی ایران انجام شده بودند 415/0 و برای سایر مناطق 315/0 محاسبه شد. همچنین، ضریب اندازه اثر ترکیبی مطالعاتی که حوزه‌ مطالعاتی آن‌ها جامعه‌شناسی است کمتر از سایر رشته‌ها برآورد شده است. این تفاوت مطابق با انتظارات نظری است و درمجموع نتایج نشان دادند، دین با تعدیلگری متغیرهای چهارگانه بیان‌شده، تأثیر متفاوتی بر شادی دارد. درنهایت برای بهبود این رابطه، راهکارهایی برخاسته از نتایج این مطالعه ارائه شد.
 

کلیدواژه‌ها

دین؛ شادی؛ فراتحلیل؛ مرور سیستماتیک؛ مذهب

مراجع