نقد و تحلیل روایت «عطاء المؤلفة قلوبهم» (روایت ابناسحاق در السیرة النبویه ابنهشام) | ||
| تاریخ و فرهنگ | ||
| مقاله 3، دوره 56، شماره 1 - شماره پیاپی 112، شهریور 1403، صفحه 71-98 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jhistory.2024.84902.1257 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدعلی مقدم1؛ رمضان محمدی* 2؛ سینا فروزش3؛ معصومعلی پنجه4 | ||
| 1دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشکده ادبیات، علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه تاریخ، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم ، ایران | ||
| 3دانشیار گروه تاریخ و باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 4استادیار گروه تاریخ و باستان شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| روایتی از ابناسحاق در کتاب السیرة النبویه ابنهشام نقل شده که پس از جنگ حنین، رسول خدا (ص) به «مؤلفة قلوبهم» که اشراف مردم بودند، از غنایم قبایل هوازن چیزهایی بخشید تا سبب الفت و دلجویی آنان شود. عبارت «مؤلفة قلوبهم» برگرفته از آیه 60 سوره توبه است که ابنهشام زمان نزول آن را ذیل حوادث جنگ تبوک در سال نهم هجرت و در میان آیاتی که درباره منافقین نازل شده، نقل کرده و در توضیح آن نوشته «این آیات بیان میکند که مستحقان و گروههای شایسته دریافت صدقات چه کسانی هستند». این نوشتار با تکیه بر منابع سیرهنگاری و آثار مورخان و بهرهگیری از تفاسیر، به روش تاریخیـ تطبیقی و به صورت کیفی درصدد بررسی این مسئله است که روایت مؤلفة قلوبهم، تا چه اندازه با مبانی تاریخنگاری مانند اصالت سند، انطباق با دیگر گزارشهای تاریخی قابل پذیرش است و با چه هدفی در اخبار سیره نبوی شهرت یافته است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، روایت «مؤلفة قلوبهم» با آیه مورد استناد گزارش «انّما الصّدقات...»، سازگاری زمانی و محتوایی ندارد و با رویکرد تاریخنگاری سفارشی، در اخبار سیره جای گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مؤلفة قلوبهم(تألیف قلوب)؛ صدقات؛ غنایم؛ حنین؛ تبوک؛ امویان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,176 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,566 |
||