بازشناسی جایگاه قاعدۀ فقهی اهم و مهم در برنامهها و طرحهای شهری | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 6، دوره 55، شماره 4 - شماره پیاپی 135، زمستان 1402، صفحه 163-195 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2022.78606.1439 | ||
| نویسنده | ||
| اصغر مولائی* | ||
| دانشیار دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| قاعدۀ «اهم و مهم» از کاربردیترین قواعد فقهی است که در تزاحم بین دو حکم به کار میرود، در شهرسازی و مدیریت شهری نمونههایی از تزاحم به چشم میخورد، ازجمله تزاحم بین مصالح عمومی و منافع افراد در احداث پروژههای عمومی. هدف این جستار، تبیین جایگاه قاعدۀ فقهی اهم و مهم در شهرسازی و مدیریت شهری است که با روش تحلیل محتوای متون و استدلال منطقی با رویکرد کیفی و میانرشتهای انجام شده است. حاصل پژوهش اینکه، تقدم مصلحت اجتماع، مشروط به شروطی چون اخروی، دینی و دنیویبودن، اجتماعی و عمومیبودن و تأمینکنندگی مقاصدی از شریعت، چون عدل و احسان است. همچنین برای اولویتبخشیدن اهم بر مهم در شهرسازی، توجه به الگوی برنامهریزی و طراحی حائز اهمیت است، بهطوریکه لازم است از طرحهای صرفاً فنی و کالبدی و اقتصادی پرهیز شود. بهحداقلرساندن میزان تملک املاک خصوصی، ضمن تلاش برای تحقق عدالت و تأمین رضایت همۀ عوامل ذیدخل و ذینفع و نیز توجه به الزامات شهرسازی اسلامی در مورد مشارکت تمامی ذیمدخلان و ذینفعان و توجه به حقالله و حقالناس، ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعدۀ اهم و مهم؛ فقه شهرسازی اسلامی؛ حقوق مالکانه؛ ضرر عمومی؛ مصلحت اجتماع | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,874 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 17,938 |
||