کاربست استعارۀ دایره در ترسیم نظام هستی | ||
| جستارهایی در فلسفه و کلام | ||
| دوره 56، شماره 1 - شماره پیاپی 112، شهریور 1403، صفحه 169-189 اصل مقاله (1.16 M) | ||
| نوع مقاله: Scientific & Research | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/epk.2024.83971.1266 | ||
| نویسنده | ||
| محمدرضا ارشادی نیا* | ||
| دانشیار/دانشگاه حکیم سبزواری | ||
| چکیده | ||
| ازجمله مهمترین موضوعات و بلکه منحصربهفردترین مسائل، «توجیه و تبیین» و «اثبات و تثبیت» آموزههای مرتبط با مبدأ و معاد در هستیشناسیِ فلسفۀ اسلامی است. بیانهای گوناگون، تلاش حِکمی را در تصویرسازی مبدأ و معاد در حکمت اسلامی به خود اختصاص داده است؛ از همه رایجتر در متون فلسفی، استفاده از کلاناستعارۀ دایره و بهتبع آن، خُرداستعارههای مرتبط جهتی و حرکتی همانند قوس و صعود و نزول است، البته استعاره نه بهعنوان آرایهای ادبی؛ بلکه بهعنوان ابزاری برای ایضاح بههنجار و ایفای مقاصد دور از حس و دشوار فلسفی با کمکِ متناظردانستنِ دو قلمروِ مبدأ و مقصد. در دورۀ معاصر، اینگونه استفاده از استعاره را استعارۀ مفهومی نامیده و آن را از موضوعات کلیدی علم زبانشناسیِ شناختی به شمار آورده و مؤثر و مطلوب برای معرفتزایی دانستهاند. نخستینبار در حکمت اسلامی، محقق داماد به این استعاره و توجیه کاربستِ آگاهانهٔ آن توجه نشان داد و حکمای متعالی بیشترین تصویرسازی و توجیه و تبیین و ارائهٔ مقاصد فلسفی را براساس آن به کار بستهاند. هدف این نوشتار، بخشی از این تلاش برای بیان محتوایی این استعاره است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استعاره؛ دایره؛ قوس نزول؛ قوس صعود؛ مبدأ و معاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,554 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,086 |
||