تحلیلی بر اجزای طواف اختیاری راکب

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مقاله 7، دوره 57، شماره 1 - شماره پیاپی 140، بهار 1404، صفحه 157-181   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2024.85971.1710

نویسنده

مهدیه غنی زاده^*

استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدهٔ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده

طواف کعبه یکی از ارکان مهم مناسک حج و انجام این رکن به‌صورت صحیح از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. یکی از مسائلی که دربارۀ طواف مطرح است موضوعیت یا عدم‌موضوعیت گام‌نهادن در طواف است. به‌دیگر سخن، پرسش مطروحه در این باب، اجزا یا عدم‌اجزای طواف راکب در حالت اختیار و بدون عذر است. بررسی متون فقهی نشان می‌دهد دراین‌باره تضارب آرا پدید آمده و صحت چنین طوافی مورد تردید واقع شده است. این در حالی است که در حج کنونی شاهد استفاده از اسکوتر برقی برای انجام طواف هستیم. نظر به نبودِ پژوهش قابل توجه دراین‌باره، تبیین حکم این مسئله ضروری می‌نماید. پژوهش حاضر به‌شیوهٔ توصیفی‌تحلیلی به بررسی اِجزای طواف اختیاری راکب پرداخته و یافته‌ها حاکی از آن است که طواف راکب، مصداقی از طواف بالاستعانه محسوب می‌شود؛ ازاین‌رو نظر به اینکه مأمورٌبه در طواف، ایقاع آن با قید مباشرت است، نمی‌توان در حالت اختیار و بدون عذر، طواف راکب را مُجزی و مُسقط تکلیف به شمار آورد.

کلیدواژه‌ها

طواف راکب؛ اختیاری؛ اِجزا؛ بنفسه؛ بالاستعانة

مراجع